Niemand kan zonder netwerk. Maar netwerken is iets anders dan alle borrels en bijeenkomsten aflopen of zo veel mogelijk visitekaartjes uitdelen en verzamelen. Opdringerig gedrag werkt averechts. En tientallen oppervlakkige ontmoetingen die een uur later alweer vergeten zijn, leveren geen uitgebreid en stevig netwerk op.
Wat werkt dan wel? Drie netwerkgoeroes, Paul de Blot, Martijn Aslander en Keith Ferrazzi over hoe het wel moet. ‘Vraag je niet alleen af wat die ander voor jou kan doen. Kijk ook wat je voor hem kan doen.’

Netwerken begint met geven

Martijn Aslander noemt zichzelf geen netwerker. Hij is geen man die strak in het pak visitekaartjes staat uit te delen op borrels en recepties. De enkele keer dat hij een netwerkbijeenkomst bezoekt, is het in een relaxte sfeer en met gelijkgestemden. Aslander noemt zichzelf ‘verbinder’. Hij brengt mensen met elkaar in contact van wie hij denkt dat ze iets voor elkaar kunnen betekenen. “Veel mensen die borrels bezoeken om te netwerken, gaan daar naar toe met de verkeerde intentie”, is zijn ervaring. “Ze willen niets geven, alleen krijgen.”

Aslander is misschien geen netwerker, maar heeft wel een netwerk van duizenden mensen. Een paar jaar geleden schatte hij de omvang op zo’n 3500 mensen, inmiddels zijn daar een paar duizend bijgekomen. Maar het is moeilijk te zeggen, want het is niet zíjn netwerk, ook al is hij het begonnen en heeft hij het een naam gegeven: Elvenstone. “Veel mensen verwarren een netwerk met een organisatie. Een netwerk is niets anders dan een geheel van met elkaar verbonden punten.” De kracht zit hem volgens Aslander in de omgang met elkaar, de diversiteit en de connecties tussen mensen. “Ik ben niet het centrum, ik ben alleen een toegang. Er is geen hiërarchie, want hiërarchische structuren zijn kwetsbaar. Een netwerk als Elvenstone kan blijven bestaan als er iemand wegvalt. Het is een zelforganiserend mechanisme.”

Elvenstone is dan ook geen netwerk waarvoor je je kunt aanmelden of waar je lid van kunt worden. Aslander is een toegang, maar zo is ieder ander die bij Elvenstone is betrokken. Het zijn allemaal mensen die hun kennis, inzichten en contacten met anderen willen delen om op die manier innovatief bezig te zijn. Dat kan van alles zijn: van het organiseren van een groot internationaal kunstfestival tot een startende ondernemer die wil brainstormen met mensen met ervaring. “Iedereen heeft een netwerk, alleen zijn veel mensen zich daarvan niet bewust”, zegt Aslander. “Een gemiddelde Nederlander van ongeveer 30 jaar kent vierhonderd mensen. Die vierhonderd mensen die jij kent, kennen ook allemaal vierhonderd mensen. Dan heb je het over 160.000 mensen. Het gaat erom dat je iemand kent die weer iemand kent die jou verder kan helpen. Eén op één netwerken is niet relevant, het gaat om de grote getallen.”

Aslander kan iemand met een bepaalde vraag doorverwijzen naar iemand die hij kent, en die weet weer een ander die kan helpen. Hoe ver je in het netwerk komt, is afhankelijk van je eigen houding. “Ik heb gemerkt dat mensen die het goed doen, snel van geest zijn, flexibel, nieuwsgierig, lef hebben en lief zijn.”

‘Lief’ is een woord dat Aslander vaker gebruikt. “Ik bedoel daarmee dat je een ander niet moedwillig benadeelt ten gunste van jezelf. En dat je iemand helpt als je de mogelijkheid hebt en niet denkt: ‘what’s in it for me?’”

Netwerken – als werkwoord zou het hij zelf niet gebruiken – begint met geven, vindt Aslander. Een aantal jaar geleden besloot hij om geen bedrag af te spreken voor de diensten die hij levert, maar de waarde achteraf te laten bepalen door degene die hij geholpen heeft. Een experiment om te proberen of hij op een andere manier in zijn levensbehoefte kan voorzien. Op de website van Aslander is een doneer-button te vinden. Wie hij via zijn netwerk aan waardevolle contacten en informatie heeft geholpen, staat het vrij om iets te doneren. Dat kan geld zijn, maar het kan ook een boek zijn, een abonnement op een tijdschrift of een gratis dienst voor iemand anders van Elvenstone.

De toekomst draait niet meer om geld, maar om wat mensen voor elkaar kunnen betekenen, is de stelling van Aslander. Natuurlijk, geld is nodig om de huur en de elektriciteitsrekening te betalen, maar goede contacten, mensen die je kunt vertrouwen en waar je iets aan hebt zijn veel waardevoller. “Vroeger dacht ik nog dat ik miljonair wilde worden. Maar het is veel leuker om een pasje te hebben om gratis mee naar de bioscoop te kunnen, of om gratis uit te kunnen gaan. Het gaat niet meer om wat je bezit, maar om tot wie en waar je toegang hebt.”

Martijn Aslander (35)
Geboren: Noord-Nederland
Opleiding: Van HAVO naar MAVO, naar de Huishoudschool, vervolgens MAVO, HAVO en VWO.
Werk: Organiseerde op zijn zestiende grote schoolfeesten in Emmen. Zette een buitensportcentrum op, bouwde in 2002 samen met 14.000 vrijwilligers het grootste hunebed ter wereld. Is verbinder van mensen, ideeën en informatie en oprichter van het Elvenstone netwerk (www.elvenstone.nl).