‘Het is wederopbouwtijd. Iedereen is bereid er flink aan te trekken’

home | 25 sep 2007 | Onbekende auteur |

Bosnië
Arnoud Hellemans (39)
Zeilmakerij Lammerts & Van Bueren

“In de zeilmakerij zijn de omstandigheden moeilijk. Met name de standaardproducten worden in toenemende mate goedkoper geproduceerd door zeilmakerijen in vooral Polen. Wij zijn ons steeds verder gaan specialiseren, maar ik wilde een deel van die bulkmarkt terughalen. Ik zocht partners in China en Polen, maar ben daar niet geslaagd.”

 

“In 2004 ging ik mee met een handelsmissie naar Bosnië. De eerste serieuze kandidaat die ik ontmoette was de heer Kantic, eigenaar van het bedrijf Ssam Plast in het dorpje Jelah, halverwege tussen Zagreb en Sarajevo. Het klikte meteen. Hij is een echte ondernemer, die denkt in kansen en werkt met machines waar wij ook jaren mee gewerkt hebben. Hij sprak geen Engels, dus we konden elkaar niet verstaan. Maar we spraken toch dezelfde taal.”
“In april 2005 hebben we het contract getekend voor een joint venture. Dat jaar hebben we zijn gebouwen moeten aanpassen, maar in april 2006 konden de eerste machines er naar binnen. Zijn eigen bedrijf blijft daarnaast gewoon bestaan. We hebben voor ons gezamenlijke bedrijf nieuwe mensen aangenomen. Goede mensen. Die jongens kwamen recht uit de schoolbanken en hebben – ook door de nog altijd hoge werkloosheid - een veel te hoog opleidingsniveau. Er zit zelfs een universitair opgeleide econoom bij. Ze spreken ook nog eens Engels, dus hun training verliep vlot.”

“Het verbaasde me hoe makkelijk het allemaal ging. Maar Bosnië is een arm land. Toen de machines daar aankwamen, riep ik: “Kom, nu gaan we naar Office Center om nieuw meubilair te halen. Zegt mijn compagnon: ‘Zouden we die machines niet eerst eens laten draaien en van de winst stoelen gaan halen?’

“Ze zijn ook trots. Mijn compagnon had een keer liquiditeitsproblemen, maar daar kwam ik pas later achter. Heeft-ie gewoon een tijdje de broekriem aangehaald, voor iedereen, terwijl hij mij zo om een voorschot had kunnen vragen. Maar zoiets wil hij dan zelf oplossen.”
“Wat ik geweldig vind, is de gedrevenheid. In Bosnië werken ze zes dagen per week, en als iets echt af moet zonder problemen op zondag ook. Ze verdienen 200 tot 300 euro per maand, waarbij ze van het bedrijf te eten krijgen. Maar ja, het is daar nu wederopbouwtijd. Iedereen is bereid er flink aan te trekken.”

“Bosnië is een islamitisch land, maar niet streng. Je ziet weinig gesluierde vrouwen en als er een feestje is, zijn er heel wat die ook gewoon wijn drinken. De serieuzere types nemen dan een colaatje. Wel heeft het - wat ik dan maar noem – de Zuid-Europese cultuur. Je stuurt een order voor 21 juli. En op die dag bel je met de vraag of-ie al op transport is. Antwoord: ‘Ja hoor, volgende week komen de materialen binnen.’ Met andere woorden: ze moeten nog beginnen. Als dat gebeurt, moet je meteen heel duidelijk maken dat dat niet kan. Dat heb ik wel geleerd: gaat het fout, dan moet je niet gaan zitten denken, maar meteen bellen.”

“Eind dit jaar willen wij twintig procent van onze omzet uit Bosnië halen. Wat me eigenlijk het meest is tegengevallen, is de reactie van veel Nederlanders: ‘Je bent je geld kwijt.’ Of dat ze denken dat mensen hier nog met geweren lopen te zwaaien. Kijk, er is in Bosnië natuurlijk een omvangrijke zwarte markt. De officiële economische gang van zaken kan de aanwezigheid van een Porsche-dealer in een dorp als Jelah niet verklaren. Maar die zit er wel. Daar ben ik heus niet blind voor. Alleen heb ik nog nooit met louche types te maken gehad. Of ik heb het nog steeds niet door, haha.”

 

Lammerts & Van Bueren maakt zeilen en dekkleden voor vele doeleinden, zoals het afdekken van mestsilo’s, het afschermen van ruimtes met gevaarlijke stoffen of een nieuwe huif op een vrachtwagen. Sinds enkele jaren produceert het bedrijf in Bosnië

Gerelateerde artikelen:


 

reacties

(0)
reageer op dit artikel


 

 
Volg Sprout

 
Volg Sprout