Multimiljardair Rupert Murdoch heeft de stekker uit roddelkrant News of the World moeten trekken. Betekent dit ook het begin van het einde van zijn News Corporation? De ondernemer heeft in zestig jaar tijd een van de grootste media-imperia ter wereld weten op te bouwen.

Wie is de oprichter?

Rupert Murdoch is 's werelds bekendste mediamagnaat. De dit jaar 80 jaar oud geworden Australiër is de oprichter, grootaandeelhouder en CEO van News Corporation, een mondiaal zeer invloedrijk mediaconglomeraat. Murdoch is een man die op papier van alle markten thuis is. Kwaliteitskrantje kopen? Murdoch heeft voor jou onder andere The Times of The Wallstreet Journal in de aanbieding. Geïnteresseerd in blote vrouwen en hondenbijtende mannen? Murdoch overhandigt je The Sun, The News of the World en The New York Post. Of hij verwijst je naar het kabelpakket en het filmaanbod van Fox, latino-tv van Telecine of naar online entertainmentkanaal Hulu.

Murdoch is een mix van een selfmade man en een 'papaprofiteur'. Aan de ene kant bewonderde hij zijn vader Keith, een krantendirecteur die aan hem een ruime erfenis (relatief ruim, maar wel ging een groot deel van de erfenis naar de Australische belastingdienst) en dagblad 'The News' naliet. Aan de andere kant was Keith Murdoch vaak gefrustreerd over het feit dat zijn zoon al kundig genoeg was om het bedrijf over te nemen toen hij nog maar net volwassen was. De aan de Universiteit van Oxford opgeleide Rupert liet ook direct zien dat hij het 'beter' kon, toen hij op 22-jarige leeftijd het bedrijf van zijn overleden vader, News Limited, overnam.

Hoe veranderde zijn bedrijf de markt?

Murdoch was een van de eerste mediaondernemers die een onmetelijke honger heeft om de markt te domineren. Na zijn aanstelling richtte hij direct zijn aandacht op acquisities. Zijn tactiek was om verliesmakende bladen en kranten over te nemen en die te veranderen in winstgevende bedrijven, door radicale management- en redactionele veranderingen. Nadat hij een lange serie aan Australische provinciale kranten, plus een kleine platenmaatschappij uit Sydney, had opgekocht, vestigde hij na tien jaar definitief zijn naam als  'opkoopman' door een meerderheidsaandeel in de Nieuw-Zeelandse krant The Dominion te verwerven. Terwijl hij met vrienden langs Tasmanië zeilde, las Murdoch over een overnamebod van de toenmalige Brits-Canadese mediamagnaat Lord Thomson of Fleet, waarna hij meteen een tegenbod lanceerde op de krant uit Wellington. Murdoch won. Blijkbaar smaakte de confrontatie met de Britten en Noord-Amerikanen naar meer: News Corp kocht jaren later ook stevig in op de Engelse en Amerikaanse markt.

Wie de politiek kan controleren, heeft de mogelijkheid om een gunstige wind voor zijn bedrijf te laten waaien. Daar weet Silvio Berlusconi alles van. Maar Murdoch liet het kunstje al eerder zien. In 1964 richtte hij de eerste Australische nationale krant, The Australian, op. Door deze krant kreeg hij een grote politieke invloed, omdat The Australian al snel over een invloedrijk abonneebestand en een hoge oplage beschikte. Nu oefent News Corp ook veel invloed, de ene keer met meer succes dan de andere keer, op de Engelse en Amerikaanse politiek uit. Fox News Channel is eigenlijk 24 uur lang, zeven dagen in de week, een weerspiegeling van Murdochs conservatieve politieke blik.

Sanoma Media kent een ander beproefd middel van Murdoch. Waar de Finse mediareus in Nederland met het opkopen van SBS zowel de tijdschriften- als televisiemarkt wil gaan domineren, is ook Murdoch een sterk voorstander van cross-media ownership. Zo kunnen printredacties content reproduceren die afkomstig is van tv-stations, en vice versa. Het leidt weliswaar tot minder diversiteit in het nieuws, maar daar maalt Murdoch niet om. De bedrijfsvoering vergt naar verhouding minder medewerkers op de redactievloer dan een opzet waarbij alleen een zender of een blad gerund wordt. Verder kunnen bladen en tv-zenders van News Corp elkaar promoten, zodat de consument meer uren besteedt aan diens media en er dus meer advertentie-inkomsten binnen gehaald kunnen worden. Er is slechts een obstakel: omdat de crossmediatactiek van News Corp tot zulke grote marktdominantie leidt in sommige landen, heeft het bedrijf te maken met mededingingswetten. Zoals in geboorteland Australië, waar wetten Murdoch beperken om zowel een grote krant als een televisiestation in dezelfde Australische stad te bezitten.

Murdoch heeft verder ook de drukkerijen geinnoveerd. Hij was de eerste kranteneigenaar die overstapte op een elektronische druktechniek die veel tijd, werknemers en dus geld bespaarde. Voordat News Corp de nieuwe techniek introduceerde, waren de meeste Britse kranten bijna niet winstgevend. Nadat de andere dagbladen ook overstapten, veranderde dat gegeven.

Hoe staat het er nu voor?

Murdochs imperium is inmiddels uitgegroeid tot een absolute grootmacht op de Amerikaanse, Engelse, Australische en ook Chinese kranten- , televisie- en filmmarkt. News Corp. had tot afgelopen weekend een totale waarde van circa 50 miljard dollar (sinds gisteren 42 miljard dollar), en heeft een gemiddelde jaaromzet van rond de 24 miljard dollar. Murdoch, die een eigen vermogen van ongeveer 6,3 miljard dollar heeft, was volgens Forbes vorig jaar één van de machtigste 15 personen ter wereld.

Het mediaconcern werd in 2004 na een unanieme stemming van de aandeelhouders een Amerikaans bedrijf. De News Corp heeft nu zijn statutaire vestiging in de staat Delaware, het economische paradijs van de Verenigde Staten. The Economist kwam er in 1999 achter dat News Corp Investments via rekeningen op de Bahama's, Kaaimaneilanden, de Maagdeneilanden en Kanaaleilanden nog eens honderden miljoenen dollars aan belastinginningen weet te omzeilen.

Ruperts tweede zoon, James Murdoch, is een belangrijke kandidaat om het bedrijf over te nemen. Zeker sinds hij in 2003 gekozen is als CEO van British Sky Broadcasting (BSkyB), waarvan News Corp 39 procent van de aandelen in handen heeft. Hem wacht echter nog een beproeving. Nadat News Corp MySpace met dik verlies van de hand heeft moeten doen aan Specific Media, een bedrijf waar Justin Timberlake grootaandeelhouder is, lijkt deze zomer namelijk nog rampzaliger te worden voor het mediaconcern. Door het schandaal bij News of the World, die tot zondag overigens wel winstgevend was, heeft de Britse regering een oordeel over een volledige overname van BSkyB door News Corp opgeschort. Afgelopen jaar bedroeg de winst van BSkyB zo’n 1,2 miljard euro en de verwachting is dat dit de komende jaren kan verdubbelen. Murdoch is dus gebrand op de aankoop van de rest van de aandelen.
Update: Een 80-jarige Murdoch blijkt minder strijdlustig te zijn met overnames. Hij ziet af van het opkopen van BSkyB.

Lees ook over het groot worden van: