Marcus Goldman was al succesvol in zaken toen hij zijn schoonzoon Samuel Sachs bij de business betrok. Het bedrijf groeide uit tot 's werelds grootste en meest bekende zakenbank.

Wie is Marcus Goldman precies?

Marcus Goldman geeft les op een school in het Zuid-Duitse Beieren, als hij in 1848 besluit om de overtocht te wagen naar het beloofde land: Amerika. Na aankomst vestigt hij zich enige tijd in New York om daar als verkoper aan de slag te gaan. Later runt hij een eigen kledingwinkel in Philadelphia, maar als de burgeroorlog uitbreekt keert hij terug naar de oostkust in The Big Apple. Daar begint hij in 1869 met het verhandelen van zogeheten promissory notes. 's Morgens koopt hij deze schuldenpapieren van klanten van juweliers en leerandelaren in Manhattan. Diezelfde dag nog bezoekt hij commerciele banken in de stad om de papieren weer te verkopen, steeds met een kleine winst. Het is het begin van Marcus Goldman & Co.

Goldman pioniert er met deze handel flink op los. Zijn verkooptalenten komen dan ook volledig tot wasdom, want al binnen enkele jaren vliegen op deze manier miljoenen dollars per jaar door zijn vingers. Ondertussen is Goldmans jongste dochter Louisa met de talentvolle bankier Samuel Sachs getrouwd. Leuk detail: hij is de beste vriend van Philip Lehman, mede-oprichter van Lehman Brothers. Goldman erkent het talent van zijn schoonzoon en nodigt hem uit om business-partner te worden. Sachs hapt toe. Het is 1885 als op de voorpui van het kantoor in Pine Street een nieuw bord komt te hangen: Goldman Sachs & Company.

Hoe heeft het bedrijf de markt veranderd?

Het bedrijf gaat zich in die tijd steeds meer gedragen als echte zakenbank. Het opent geldwissel-kantoren, verschaft krediet aan Amerikaanse bedrijven die internationaal willen doorgroeien en financiert nieuwe spoorlijnen via de lucratieve railroad-bonds. Dat laatste doen overigens veel investeringsfondsen in die tijd. Goldman Sachs onderscheidt zich door daarnaast te investeren in jonge industrietakken die nog weinig winstgevend zijn. Mede dankzij de boekhoudregels en business-adviezen van Marcus en Samuel worden de bedrijven winstgevend.

De zaken floreren. In 1896 krijgt Goldman Sachs zelfs een notering aan de New York Stock Exchange. Acht jaar later overlijdt Marcus. Zijn zoon Henry en businesspartner Samuel (rechts) houden de zaken op dat moment al enkele jaren draaiend. Als in 1906 United Cigar Manufacturers geld nodig heeft om te kunnen doorgroeien, adviseert Goldman Sachs om aandelen te verkopen onder het publiek. Het bankiershuis pakt flink uit met een marketingcampagne en niet zonder succes: United Cigar Manufacturers haalt zo 4,5 miljoen dollar op. Een jaar later mag het bedrijf de beurs op. Het begeleiden bij aandelenemissies zal in de decennia die volgen een steeds nadrukkelijkere rol gaan spelen in de bedrijfsvoering van de zakenbank.

Goldman Sachs ontwikkelt zich als een octopus van wie de tentakels steeds verder reiken. Het opereert als bankier, is geldschieter voor ondernemers, handelt in buitenlandse valuta en investeert in het bedrijfsleven. De reputatie van Goldman Sachs krijgt echter een flinke knauw als Wall Street in het najaar van 1929 als een kaartenhuis in elkaar stort. De beurskrach onthult een piramide van beleggingsfondsen die naast geld dat door beleggers is ingelegd, ook geleend krediet inzetten om een hoger rendement te halen. Mensen die dachten hun spaargeld veilig bij Goldman Sachs te stallen zijn hierdoor plotsklaps bankroet. Het duurt jaren voordat het vertrouwen weer is hersteld.

Hoe staat het er nu voor?

Goldman Sachs groeit in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw uit tot wereldspeler. Vandaag de dag assisteert het tal van bedrijven uit de Fortune 500 met hun financiële handel en wandel. Verder staan ook diverse overheden en enkele van de rijkste families ter wereld in de klantendatabase. Veel van de oud-bankiers bekleden sleutelposities in de Amerikaanse politiek en op de beurzen. Bekende namen zijn Henry Paulsen (nu minister van Financiën) en Robert Zoellick (voorzitter van de Wereldbank). 

Net als in 1929 krijgt de reputatie van Goldman Sachs ook met de crisis van 2008 forse klappen. De naar bonus hunkerende bankier die de markt willens en weten heeft bevuild met slechte leningen wordt gezien als de kwade genius van alle financiële ellende. Topman Lloyd Blankfein vervult daarbij de rol van het vleesgeworden kwaad. Eind 2007 incasseerde de ceo de hoogste bonus die ooit op Wall Street was uitgekeerd, 67,9 miljoen dollar. Ondanks de crisis stelt hij bovendien dat banken het werk van God doen en valt de hele wereld over hem heen. 

Goldman Sachs wordt op 22 september 2008 omgedoopt van zakenbank tot holding om zo in aanmerking te komen voor financiele steun van de Amerikaanse overheid. Met succes. Het jaar erop noteert het bedrijf alweer een winst van dik 13 miljard dollar.

Lees ook over het groot worden van: