Wie een marketing- en designbureau in Zuid-Afrika runt, moet met kleine marges werken. Opdrachtgevers kunnen namelijk even goed een project uitbesteden aan een puber op zolder. “Het woord beunhaas bestaat hier niet eens”, zegt de Nederlandse Suzan McCreadie.

McCreadie is dertien jaar ondernemer in Zuid-Afrika, het land waar ze na haar studie met haar toenmalige vriend het avontuur zocht. In Kaapstad vond ze twee banen zonder werkvergunning, werd daardoor tweemaal naar eigen zeggen ‘als grof vuil behandeld’, kon heel moeilijk woonruimte vinden, maar werd ‘stapelgek op Kaapstad’.

McCreadie bewoog ‘hemel en aarde’ om er toch een bestaan op te bouwen. ‘Ritselend’ en netwerkend wist ze er, na een korte terugkeer naar Nederland, een vaste voet aan de grond te krijgen. “Ik maakte gebruik van connecties, liet mijn cv een beetje mooier klinken en toen kreeg ik een 'workseekers permit' (bestaat niet meer, red.) als junior package designer. Ik zou het land weer uit moeten als ik de baan kwijt was en dus begon ik te denken aan een eigen bedrijf, waarbij je de baanomschrijving zo kan aanpassen dat alleen jij ervoor in aanmerking komt. Toen vond ik een meisje van mijn leeftijd dat net zelf een ontwerpbureautje was gestart, maar alleen werkte met freelance ontwerpers. Daarna zijn we samen doorgegaan.”

Creatief met marges

Inmiddels weet McCreadie - al tien jaar samen met haar levenspartner Neil McCreadie, eigenaar van het viermansbedrijf Inkfish Design Studio - alles van de ongeschreven wetten van zakelijk Zuid-Afrika. Bedrijven blijken er meer op basis van prijs dan kwaliteit te concurreren. Als marketingconsultant en maker van websites, grafisch promotiemateriaal, nieuwsbrieven en socialmediapagina’s (waaronder Facebookpagina’s en achtergronden voor Twitterprofielen), moet Inkfish opboksen tegen beunhazen. “We concurreren ontzettend op prijzen. Er is altijd een jochie op een zolder die het voor een paar knikkers doet. De gemiddelde Zuid-Afrikaan ziet weinig verschil tussen een goed ontworpen en klunzig in elkaar gezette website.”

De remedie tegen zo’n opportunistische markt is ten eerste creativiteit toepassen, zegt McCreadie. “We moeten altijd ons best doen om slimme ideeën te bedenken die het marketingbudget van een klein bedrijf optimaal benutten. Een ‘one size fits all’ concept werkt hier niet. Voor elk bedrijf is een uniek idee nodig.” Een voorbeeld? “De beheerder van een terrein, dat vroeger toebehoorde aan een agrarische grootgrondbezitter, is één van onze klanten. Er zijn inmiddels allerlei winkeltjes en bedrijfjes op het stuk grond te vinden. Weliswaar een beetje hippie, maar wel leuk. De verkoop loopt erg goed in de weekenden, maar bloedt doordeweeks dood. Dus ik zei: ‘Waarom organiseren we niet een vaste ochtend voor de kids, met activiteiten en voor verlaagde prijzen koffie en cake voor de moms?’ Die actie hebben we verspreid via een nieuwsbrief, een paar tweets, een Facebookpagina en een mailtje naar de lokale krantjes. Hadden ze op de eerste dag direct zestig kids. Kijk, daar heb ik lol in.”

Netwerken

Een ander belangrijk punt is je inspannen voor het uitbreiden van je netwerk. Referenties zijn alles, want Zuid-Afrikanen zouden niet graag een Gouden Gids gebruiken. “Zuid-Afrikanen luisteren vooral naar het advies van vrienden of kennissen. Gebruik maken van zoiets als een Gouden Gids gebeurt hier weinig, omdat je nooit weet hoe je door een aanbieder belazerd kan worden.” Zelf heeft McCreadie een relatief grote klantenkring weten op te bouwen binnen de Joodse gemeenschap. “Israëli’s trekken veel rond in Zuid-Afrika en in mijn eerste jaren hier trok ik op met een meisje dat een heel goede vriendin geworden is. Zij is een heel scherpe zakenvrouw en heeft diverse resorts opgebouwd en verkocht. Regelmatig heeft ze nieuwe projecten voor mij.”

Lees ook de andere interviews met Nederlandse avonturiers:

Afrika:

Vastgoedman bouwt resort in Ghana met Europees geld (Ghana)

'Zuid-Afrikanen herkennen goede en slechte site niet' (Zuid-Afrika)

Azië:

Zonnepanelen verkopen in een straatarm land (Bangladesh)

Ondernemer runt advocatenkantoor in China (China)

'De Chinezen kopen alles van ons' (China)

'De Chinese staats-tv wilde ons ineens als klant' (China)

Hoe twee architecten China veroveren (China)

Ondernemer zet miljoenen om met sourcing in China (China)

Wegreflector leidt ondernemer naar Oman (Oman)

'In Moskou werken mensen vooral voor de cash' (Rusland)

Europa:

'Grieken zijn heel MVO' (Griekenland)

'In anderhalf jaar verover ik de Zweedse markt' (Zweden)

'In 2015 willen we in alle mobieltjes zitten' (Zweden)

Noord-Amerika:

Yankees in leer bij Hollandse startup (VS)

Nederlander bouwt Amerikaanse sportwagen (VS)

'Ondernemer werkt aan biologische Tulpenmanie' (VS)

Servetten slijten in de VS (Verenigde Staten)

Zuid-Amerika:

'Zorg voor kapitaal, anders red je het hier niet' (Argentinië)

Onbekende markt verkennen in onbekend land (Argentinië)

Ondernemen in het land van Maxima (Argentinië)

Ondernemer zoekt nieuwe Ronaldo's (Brazilië)

'De botenbusiness in Brazilië is booming' (Brazilië)

Wie in Zuid-Afrika wil ondernemen, kan sowieso uit zelfbescherming beter zoveel mogelijk terugvallen op bekenden. “Naïeve Nederlanders met een zak euro’s zijn zeer makkelijke slachtoffers. Een vriendin van mij is net voor dertigduizend rand opgelicht door een immigratiebureau. Dus goed doorvragen bij je eigen connecties, die er geen voordeel aan hebben om dat advies te geven. Je kunt je bedrijf het beste met een bekende relatie opzetten, en als het eenmaal staat, zwijgplicht eisen van je verkopers. Stel de klanten pas op de hoogte als je voor hun neus staat. Dan kun je meteen bewijzen dat je ook kunt leveren. En lief zijn voor je klanten, dat is ook heel belangrijk.”

Gerelateerde artikelen: Wegreflector leidt ondernemer naar Oman Zonnepanelen verkopen in een straatarm land Victor Muller boos op General Motors

Meer over internationaal | NL in buitenland: Hoe heb je succes in China? Onbekende markt verkennen in onbekend land Hoe ik via een omweg toch de markt betreed