Werknemer ontslaan? Zo dus niet

personeel | 12 apr 2013 | Mariska Habets |
Ontslag

Een werknemer ontslaan is nooit leuk. Nog pijnlijker is het als het ontslag door een rechter wordt teruggefloten. Knoop daarom goed in je oren hoe het niet moet. 

Medewerkers ontslaan is niet alleen vervelend, je begeeft je bovendien in een enorme slangenkuil. Zo makkelijk je een werknemer aanneemt, zo moeilijk is het om er weer vanaf te komen. Zo lijkt het althans. Want er zijn mogelijkheden genoeg, zolang jij je netjes aan de regels houdt. De meest gemaakte fouten op een rij, in de hoop dat je niet dezelfde blunder begaat. 

1. Verkeerd afgesproken proeftijd

Tijdens het sollicitatiegesprek klonk het allemaal veelbelovend. Maar al in de eerste werkweek twijfel je of die nieuwe werknemer wel zo geschikt is. Na anderhalve maand maak je van de afgesproken proeftijd gebruik en vertelt de werknemer dat hij morgen niet meer op kantoor hoeft te verschijnen. Geen probleem, je had immers een proefperiode van twee maanden afgesproken.

Veelgemaakte fout: Een proeftijd van twee maanden is alleen toegestaan als je de werknemer in kwestie een contract van twee jaar of langer hebt gegeven. Wanneer je een werknemer ontslaat tijdens een ongeldige proeftijd, kun je door de rechter teruggefloten worden. Enige geruststelling is dat de gemiddelde werknemer niet snel een procedure start wanneer hij ontslagen is tijdens een verkeerd afgesproken proeftijd. 

2. Onterecht tijdelijk contract niet verlengd

Na een goede start, presteert je nieuwste aanwinst ondermaats. Het lijkt alsof hij met de dag lakser wordt en steeds meer fouten maakt. Kortom, je wilt zijn tijdelijk contract niet verlengen. Door vakanties, ziekte en afspraken buiten de deur, is het er nog niet van gekomen de werknemer het slechte nieuws te brengen. Een week voor het contract afloopt, heb je alsnog het slechte nieuwsgesprek.

Veelgemaakte fout: Een tijdelijk contract mag je zelfs nog de dag voor het afloopt opzeggen (van beide kanten). Er zitten daarbij slechts twee adders onder het gras:

  • De werknemer heeft al meer dan drie tijdelijke contracten gehad of is langer dan drie jaar (tijdelijk) in dienst. In dat geval is de werknemer ongemerkt  in vaste dienst en heeft hij de daarbij geldende rechten.

  • De ondernemer heeft een opzegtermijn in het tijdelijke contract (verkeerd) opgenomen. Helaas geldt een opzegtermijn voor twee kanten. 

3. Onjuist ontslag op staande voet

Woest ben je. Je hebt vernomen dat je werknemer steelt van het bedrijf. De week erop ben je weer op kantoor en roept de betreffende medewerker bij je. Je vraagt hem zijn sleutels in te leveren en hij kan vertrekken. Per direct ontslagen. De werknemer pruttelt nog wat, maar je wilt er niets meer over horen, jouw besluit staat vast. 

Veelgemaakte fout: Hoewel de dringende reden voor ontslag wel aanwezig is, ben je verplicht de reden van het ontslag mede te delen aan de werknemer voordat hij per direct ontslagen wordt. En nog belangrijker, je moet een werknemer direct ontslaan na het voorval. Een week later is al veel te laat. De rechter zal dus nooit akkoord gaan met ontslag op staande voet.

4. Geen of een incompleet dossier

Na jarenlang aanmodderen ben je het zat. Die ene werknemer functioneert slecht en dat verandert niet. Om de werknemer te ontslaan begin je met het opbouwen van een dossier. Je zet op papier wat er mankeert en bij het eerstvolgende functioneringsgesprek kaart je het aan. Daarbij geef je een laatste waarschuwing. De werknemer krijgt nog twee maanden de tijd om zijn gedrag te verbeteren, daarna is het exit.

Veelgemaakte fout: Verwacht je werkelijk dat een werknemer die tien jaar lang hoort dat hij zijn werk goed doet, binnen twee maanden zelfstandig het roer omgooit? De rechter in ieder geval niet. Wil je iemand op basis van een dossier ontslaan, dan moet je voldoende informatie verzamelen waaruit het disfunctioneren blijkt en de werknemer voldoende gelegenheid geven om te veranderen, zelfs als dat betekent dat je hem op cursus moet sturen. Kortom, ontslaan middels dossieropbouw neemt al gauw meer dan een jaar in beslag, wil je bij de rechter enige kans van slagen hebben. 

5. Een zieke werknemer ontslaan

Een werknemer zit al twee jaar ziek thuis. In het begin belde je trouw iedere week op om te vragen hoe het gaat, maar toen bleek dat er geen verbetering in zat, heb jij je weer op de toekomst van de zaak gericht. Extra hard buffelen, want hier ben je niet goed tegen verzekerd. Je bent dus maar wat blij als je na twee jaar de zieke werknemer kunt overdragen van het UWV. 

Veelgemaakte fout: Helaas is de kans groot dat het UWV de sanctie oplegt dat je het loon van de zieke werknemer nog langer moet doorbetalen. Je hebt namelijk verzaakt actief mee te werken aan de re-integratie van de medewerker. Hoe troosteloos jij de toekomst ook eruit vindt zien voor de werknemer in kwestie, je moet blijven onderzoeken welke mogelijkheden er zijn. Zowel binnen jouw bedrijf als extern (eventueel op jouw kosten). 

6. Werknemer houden aan toegezegd ontslag

Een werknemer functioneert al een hele tijd slecht. In plaats van een dossier op te bouwen probeer je hem – subtiel – weg te pesten. Niet netjes, maar wel goedkoop. Je doet er alles aan om hem uit de tent te lokken. Uiteindelijk lukt je dat. Heet van woede roept je werknemer ‘ik neem ontslag’ en knalt de deur achter zich dicht. Mooi, daar ben je goedkoop vanaf gekomen. 

Veelgemaakte fout: Een in een opwelling genomen ontslag is niet rechtsgeldig. Een werknemer mag op een mondeling genomen ontslag terugkomen. Er moet dus altijd iets op papier staan dat bovendien door beide partijen ondertekend is en waaruit blijkt dat er geen druk is uitgevoerd om ontslag te nemen. Bovendien moet je de werknemer duidelijk maken dat hij onder andere geen aanspraak kan maken op een WW-uitkering. De meeste werknemers zullen zich na zo’n snel opmerking bedenken.

7. Het afspiegelingsbeginsel niet toegepast

Reorganiseren is niet leuk. Het liefst wil je niemand ontslaan, maar als het dan toch moet, dan kies je het liefst voor Piet. Je dient een ontslagaanvraag in en vertelt hem alvast het slechte nieuws. Stomverbaasd ben je als de negatieve uitslag van het UWV in de brievenbus valt. Wat heb je fout gedaan? De slechte omzetcijfers spreken immers voor zich. 

Veelgemaakte fout: Hoewel je het liefst verder gaat met de beste werknemers, ben je bij een reorganisatie verplicht het zogenaamde afspiegelingsbeginsel toe te passen. Doe je dat niet, dan wordt de aanvraag nietig verklaard en moet je de hele procedure opnieuw starten voor de ‘juiste’ werknemer. In het ergste geval word je alsnog verplicht hoge ontslagvergoedingen uit te keren.

Meer informatie over het ontslaan van werknemers vind je op  ondernemerinbusiness.nl, Sprouts zustersite met praktische informatie voor ondernemers. 

Gerelateerde artikelen:


Meer over personeel:


Mariska Habets

door Mariska Habets

Bekijk profiel

 

reacties

(0)
reageer op dit artikel


 

 
Volg Sprout

 
Volg Sprout