Fontys Hogescholen wil in vier jaar tijd ruim 13 miljoen euro verdienen door misbruik van een subsidieregeling. "Dit is natuurlijk geen innovatie."

Ondernemer Frank Essink (45) – mede-eigenaar van cursusonderneming Global Creative Economy (GCE) – heeft een opvallende rol. In het dagelijks leven partime docent bij de opleiding Small Business & Retail Management en na werktijd cursusleider bij GCE, een instituut dat internetmarketingprogramma’s aanbiedt. Fontys Hogescholen is één van zijn belangrijkste afnemers; het cursusgeld rekenen de deelnemers af met innovatievouchers.

Miljonairs
Evert-Jan Beverwijk, de zakenpartner van Essink, gelooft dat de tijd nú rijp is voor internetondernemers. “Dit is de mogelijkheid om in je eentje miljonair te worden. Maar dat gelooft niemand. Waarom niet? We praten elkaar na. Zonder zelf te testen of het echt zo is.”

Hoe dat in zijn werk gaat? Met het GCE-programma, natuurlijk. Het programma, gebaseerd op de ‘vierde generatie internet’ (sic), maakt starters met behulp van 27 internetmarketingkanalen in tien maanden tijd tot succesvol internetondernemer. Het systeem, zoals Essink dit stug blijft noemen, zou een Google Adwords-campagne veertig tot tachtig procent goedkoper maken, seo automatiseren en het op- en uitbouwen van het klantenbestand versnellen. Kortom, iedereen beheert aan het eind van de rit zijn eigen blog, landingspagina’s en affiliate marketingcampagne. Totale kosten: 7.500 euro. “Maar dankzij de innovatievoucher, die elke ondernemer kan aanvragen, zal het ministerie van Economische Zaken tweederde van de kosten op zich nemen”, aldus Essink.

Fraude
En dat laatste mag helemaal niet. Het leveren van cursussen is uitgesloten van de subsidieregeling. Essink bestrijdt echter dat er sprake is van een educatief karakter: “Het GCE-programma is geen cursus of opleiding. Het is kennisoverdracht vanuit de hogeschool en internetexperts naar ondernemers.” En het blijft niet bij het inzetten van innovatievouchers voor privaat onderwijs. Zo gaf GCE deelnemers die eind 2008 startten met hun cursusprogramma een gratis Mobiele Notebook PC met alle software en tools. Het bekostigen van goederen met innovatievouchers ... nog een activiteit die niet is toegestaan.

Multi-levelmarketing
Zogezegd betalen cursisten tweederde van de kosten met een innovatievoucher, eenderde komt uit eigen zak. Dat bedrag kunnen cursusleden door het aanbrengen van nieuwe cursisten snel terugverdienen. En waar kennen we dat systeem ook al weer van? Juist, multi-levelmarketing – een model waarmee producten of diensten verkocht worden door middel van een gelaagd systeem van vertegenwoordigers en distributeurs. De omzet van GCE-vertegenwoordigers kan groeien door meer te verkopen en nieuwe deelnemers aan zich te binden.

100% groei
De werving van ondernemers gaat intussen ongestoord verder. Elke ondernemer kan na het programma rijk worden, belooft Beverwijk op de voorlichtingsavond in Eindhoven: “De vierde generatie internetondernemers realiseert in het eerste jaar geen groei van dertig procent zoals in de baksteneneconomie. Nee, in de virtuele economie is honderd tot zelfs tweehonderd procent groei normaal.”  Maar bekende namen van succesvolle of innovatieve ondernemers kunnen de initiatiefnemers niet noemen.

13 miljoen euro
Binnen anderhalf jaar wist het Fontys GCE-programma 250 ondernemers aan zich te binden. Via de Fontys Hogeschool en sinds kort ook via het ROC in Leiden. Alle deelnemers vroegen met succes de innovatievoucher aan. Voor 2009 mikt Essink op nog vijfhonderd extra aanmeldingen, onder andere door het programma in februari ook bij de hogeschool InHolland in Haarlem te starten. Met een derde hogeschool – in het oosten van het land – zijn ze in gesprek. In 2010 wil GCE nog eens duizend nieuwe deelnemers  werven, waardoor het totale netwerk uiteindelijk neer zal komen op 1.800 ondernemers. Worden die doelstellingen gehaald, dan levert Fontys dat in vier jaar tijd negen miljoen euro van de overheid op. De bijdrage van deelnemende ondernemers - à 2.500 euro - brengt evengoed 4,5 miljoen euro in het laatje. Totale opbrengst: 13,5 miljoen euro.

Argwaan
De spelregels van SenterNovem (pdf, zie pagina 2) zijn duidelijk: de innovatiecoupon mag niet worden ingezet voor verkoopgerichte activiteiten danwel het leveren van goederen. Maar SenterNovem heeft moeite om haar eigen regels te interpreteren. Het agentschap meldt zich te gaan verdiepen in de aanpak van Fontys. “Dit willen we graag grondig doen en dat kost tijd. We kunnen nu nog niet concreet reageren”, laat een woordvoerder weten.

Kamervragen
Tweede Kamerlid Sharon Gesthuizen (SP) reageert alerter: “Mijn eerste indruk is dat Fontys en GCE een handigheidje uitvoeren om school- en bedrijfskas te vullen. Het 'overgedragen' van kennis lijkt vooral te bestaan uit het zich inkopen door ondernemers in een netwerk. Dat is natuurlijk geen innovatie. Wat hier gebeurt is het bekostigen van privaat onderwijs - voor ondernemers - met publieke middelen. Wie verdient hier nu het meest aan?“

Dit is een samenvatting van een verhaal uit de laatste editie van Sprout. De volledige tekst vindt u na de klik (in pdf)

Update:

N.a.v. de publicatie van Sprout heeft Fontys direct alle zakelijke relaties met Global Creative Economy opgezegd. Die laatste heeft daarover in mei 2009 een kort geding aangespannen bij de rechtbank van 's-Hertogenbosch. De voorzieningenrechter heeft Global Creative Economy in het gelijk gesteld. Raadpleeg de uitspraak op www.rechtspraak.nl onder LJN: BI3251.