Is in Brussel wel het subsidiegoud te vinden?

finance | 31 mrt 2011 |

Dit artikel is geschreven door Rolf Grouve (alle artikelen), lid van het Sprout Netwerk

Nu de landelijke subsidiemogelijkheden door bezuinigingen van het kabinet-Rutte teruglopen, zoeken steeds meer ondernemers hun heil buiten de landsgrenzen. Maar is dat wel zo verstandig?

Ondernemend Nederland liep de afgelopen decennia met een grote boog om Brussel heen. Europese subsidies, ze waren er wel, maar je hoorde er weinig over. Niet vreemd. De regelingen zijn complex en hebben zo’n waslijst aan criteria en voorwaarden, dat je - met name als mkb-er - in de praktijk beter af bent met een landelijke of regionale subsidieregeling. Maar nu juist het aanbod van deze subsidies krimpt, komen diezelfde lastige Europese regelingen ineens bovendrijven. Ze worden meer en meer gepromoot en worden ook door ‘de adviseurs’ regelmatiger aanbevolen. De horrorverhalen over mislukte Europese subsidietrajecten met zelfs faillissementen tot gevolg, lijken opeens niet meer interessant. In Brussel is ‘het nieuwe goud’ te vinden. Toch?

Als ondernemer moet je waken voor deze subsidievalkuil. Natuurlijk word je enthousiast van de enorme potten geld waarover Brussel beschikt. De gevraagde innovatieve projecten maken niet kans op tienduizenden euro’s subsidie, maar eerder op tonnen. Of miljoenen. Maar pas op. Te grote eurotekens in de ogen maken blind.

Teleurstelling

De Europese subsidies steken vooral in op samenwerking, innovatie en technologie. Thema’s die veel ondernemers als muziek in de oren klinken. Echter, wanneer er dieper in de regelingen wordt gedoken, blijken veel vooroordelen over Brusselse subsidies nog steeds de keiharde waarheid te zijn. Niet alleen is standaard internationale samenwerking vereist, ook moeten er veel meer kosten worden opgevoerd en moet er aan allerlei strenge voorwaarden worden voldaan zoals het overleggen van overeenkomsten volgens de Europese wetgeving, het uitvoeren van zware aanbestedingsprocedures en het wetenschappelijk aantonen van de internationale uitwerking van een project. Het resultaat is een enorme papierwinkel, die - uiteraard in het Engels - aan Brussel moet worden aangeboden. Als het project wordt afgewezen, en die kans is in de meeste gevallen vrij groot omdat er binnen veel Europese programma’s vaak maar plek is voor een paar grote trajecten, heb je als ondernemer dus enorm veel tijd geïnvesteerd en eindig je alsnog met lege handen. Het hele Europese avontuur wordt in de kiem gesmoord, de teleurstelling is groot. De ondernemer is een subsidie, en vaak ook project armer, en een illusie rijker.

Wanneer het project wel wordt goedgekeurd, wordt het evengoed opletten geblazen. De verantwoording van Europese regelingen is geen makkie. De projectadministraties moeten vaak zeer gedetailleerd worden opgezet en alle afspraken en genomen stappen moeten volgens de Europese subsidiewet- en regelgeving worden vastgelegd en worden onderbouwd. Bij Europese subsidies krijg je als ondernemer je geld achteraf en als de onderbouwing uiteindelijk niet naar de zin van Brussel is, wordt er na afloop van het project dus niet uitgekeerd. Gevolg: je hebt nog meer tijd en vaak een enorme som geld geïnvesteerd en hebt nog steeds niets. Je kunt hierdoor als ondernemer zelfs in grote financiële moeilijkheden komen. Bovendien zorgen alle frustraties ervoor dat er onnodig een afkeer voor subsidies ontstaat. Heel jammer, want subsidies blijven natuurlijk een belangrijke ondersteunende factor bij het uitvoeren van innovatieve projecten.

Afweging

Moet je als ondernemer dan helemaal niet aan Europese subsidieregelingen beginnen? Nee, dat gaat te ver. Maar ga doordacht te werk en laat je niet zomaar een Brussels avontuurtje aansmeren. Laat je als ondernemer van te voren goed informeren over alle voorwaarden. Zowel die van de aanvraag als die van het administratieve natraject en maak dan een eerlijke afweging. Mocht u kansen zien, zoek dan geschikte samenwerkingspartners en maak onderling een goede verdeling van de uit te voeren werkzaamheden. Betrek tevens een partij met uitgebreide Europese ervaring bij het project, iemand die het klappen van de zweep kent en neem geen genoegen met de eerste de beste pionier.

Het gevaar in de Europese subsidies zit dus voornamelijk in het overschatten van de mogelijkheden en het onderschatten van de voorwaarden. Maar voor wie deze risico’s serieus neemt en bezig is met een prachtig innovatief project van internationale allure, kan een reisje naar Brussel beslist ook een mooie herinnering worden.