Dit artikel is geschreven door Cok Zijerveld, expert in Juridisch.
Lid van het Sprout Expertpanel

Hoe financier je een onderneming in economisch moeilijke tijden? Soms werkt het heel goed om het oude en het nieuwe met elkaar te combineren. Richt een coöperatie op en financier je onderneming via de crowd. 

Er zijn verschillende juridische en financiële structuren om de crowdfundingpartijen bij elkaar te brengen. Uit de praktijk blijkt dat de oude vertrouwde coöperatie een zeer geschikte rechtsvorm is waarbinnen alle betrokken partijen op de juiste manier worden vertegenwoordigd. 

Coöperatie

Het crowdfundingplatform wordt vormgegeven binnen de coöperatie als rechtspersoon; de investeerders treden op als leden van de coöperatie en de ondernemers zijn vaak ook lid van de coöperatie. Vanzelfsprekend dienen de lidmaatschapsrechten van de investeerders en de ondernemers te worden gescheiden. Dit wordt vaak geregeld door verschillende soorten leden te creëren (leden A en leden B). Uit de lidmaatschapsrechten vloeien rechten voort, zoals stem- en vergaderrechten in een algemene vergadering en de gerechtigdheid tot winstuitkeringen. Veel voorkomend is de regeling dat de investerende leden een grotere gerechtigdheid hebben tot de winst dan een ondernemend lid. Ten aanzien van het stemrecht is het ook vaak zo dat dat de investeerders daar de overhand hebben ten opzichte van een ondernemend lid.

Crowdfunding?                                 Het laat zich omschrijven als een democratische vorm van financieren. Een idee en de benodigde financiering wordt (doorgaans) via het internet kenbaar gemaakt en uiteindelijk opgebracht door de grote groep de mensen (de crowd). Bij crowdfunding zijn er drie partijen te ontdekken: de ondernemer, de investeerders (de crowd), het crowdfundingplatform. Voorwaarden om een financiering via crowdfunding te laten slagen zijn een informatiememorandum over het idee, de kapitaalbehoefte en de structuur. Van groot belang is om een structuur te kiezen waarin de drie bovengenoemde partijen zich kunnen verenigen en waarbij er voldoende waarborgen worden geboden voor de investeerders. 

Ondernemers

Naast de lidmaatschapsverhouding bestaat er tussen een lid en een coöperatie een contractuele verhouding, door overeenkomsten die de coöperatie aangaat met haar leden. Door deze wettelijke verplichting blijkt dat ook tussen de leden en de coöperatie een zakelijke relatie dient te bestaan, waarin de betreffende rechten en verplichtingen tussen de leden en de coöperatie overeen en weer worden vormgegeven.

De coöperatie vraagt de investeerders (op verzoek van de ondernemers) een bepaalde investering te doen en in ruil hiervoor ontvangen de investerende leden bepaalde winstrechten en/of stem- en vergaderrechten. Het ondernemende lid dient zijn idee uit te werken binnen de coöperatie en (een bepaald gedeelte van) de revenuen achter te laten in de coöperatie en in ruil hiervoor mag hij de bijeengehaalde investeringen gebruiken om de onderneming op poten te zetten. 

De lidmaatschapsrechten binnen de coöperatie zijn in beginsel persoonlijk en pas overdraagbaar indien de statuten van de coöperatie dat bepalen.
Indien de ondernemer zelf geen lid is van de coöperatie wordt er in de praktijk vaak gewerkt met een 'crowdfunding overeenkomst', waarin de afspraken tussen coöperatie en de ondernemer worden vastgelegd.
Een voordeel van een coöperatie waar zowel de ondernemer als de investeerders lid van zijn, is dat de ondernemer op deze manier de investeerders direct onderdeel maakt van het concept of idee; het idee van de ondernemer en de financiële middelen zitten beide in de coöperatie, waardoor de krachten binnen de coöperatie zijn gebundeld om hetzelfde doel na te streven: de onderneming tot een succes te maken.

Fiscaal vriendelijk

Bijkomende voordelen van het gebruikmaken van de coöperatie zijn de juridische flexibiliteit van de coöperatie en de fiscaal vriendelijke behandeling. Veel meer dan bijvoorbeeld (nu nog) de BV kunnen de statutaire regelingen van de coöperatie op maat gemaakt en indien de coöperatie juridisch en fiscaal goed is opgezet, kan (in veel gevallen) gebruik worden gemaakt van een vrijstelling van de dividendbelasting; de winsten kunnen dus belastingvrij aan de leden worden uitgekeerd.
Kortom crowdfunding en de coöperatie gaan erg goed samen en is een mooie mix van een nieuwe vorm van financieren binnen een sinds lange tijd bestaande rechtsvorm. Daarbij is het een geschikte manier om, ook in deze financieel lastige tijd, op een innovatieve manier toch een onderneming of concept in de markt te zetten.

Lees ook:

• Hoe kun jij crowdfunding inzetten?
  
• Kiva: succesvolle microfinance
• Boeken crowdfunden
• Stichting zorgt voor particuliere investeerder