Wie wordt de Spotify onder de uitgevers?

04/16/2014 - 18:16
Uitgevers zien oplages van gedrukt papier steeds verder dalen, maar weten niet hoe ze online geld kunnen verdienen? Zou een ‘Spotify voor nieuws’ als verdienmodel kunnen dienen? 

Het klinkt in ieder geval lekker: “een Spotify voor nieuws”. Zoals Spotify alle muziek op aarde aggregeert, zo zou een ‘Spotify voor nieuws’ alle actuele artikelen van uitgevers op één plek kunnen verzamelen. In Nederland zijn verschillende bedrijven bezig zo’n dienst op te zetten. eLinea, een project van de eReaders Groep, begon als een soort iTunes voor nieuws, waarbij betaald kon worden per mediatitel of artikel, maar die poging mislukte. Inmiddels werkt het aan een doorstart, en is een abonnementsmodel omarmd.

Extra verkoopkanaal

Daarnaast zijn er nieuwe bedrijven als Breev.me, Yournalist en Novinity, die allemaal (ongeveer) op een zelfde manier artikelen van verschillende aanbieders willen bundelen in één app. Later dit jaar gaan de eerste projecten live. “Wij willen een extra verkoopkanaal worden voor content waar de kosten toch al voor gemaakt zijn”, zegt Hub Jongen van Breev.me.

Nieuw verdienmodel

Het verschil met bestaande aggregatie-apps als Flipboard en Zite, die mediabedrijven vooral extra webverkeer geven, is dat de nieuwe partijen direct al de samenwerking zoeken met uitgevers. Ze willen niet alleen de consument beter bedienen, ze hopen ook een nieuw verdienmodel te bieden aan belanghebbenden, zoals Spotify dat is gelukt in de muziekindustrie. Artikelen die nu nog gratis worden gelezen op internet en alleen via goedkope advertenties omzet genereren, kunnen via het Spotify-model weer meer geld gaan opleveren. Tenminste, dat hopen de betrokkenen.

De vraag is nu: werkt het Spotify-model ook voor artikelen? Aan de hand van vier Spotify-speerpunten duiken we in de overeenkomsten en verschillen tussen muziek en nieuwsmedia.

1.    Alle content hebben

Net zoals de muziekdienst zelf, zal een ‘Spotify voor nieuws’ een totaalaanbod moeten bieden. Deelname van belangrijke uitgevers is dus een vereiste. Diezelfde uitgevers zijn op dit moment nog huiverachtig om zomaar aan dit soort projecten deel te nemen, zegt Jongen van Breev.me. “Het sluiten van deals is een vrij delicaat proces. Uitgevers zijn bang dat ons initiatief zal zorgen voor kannibalisatie op krantenabonnementen.” Jongen zegt trouwens dat Breev.me zich vooral zal gaan richten op achtergrondartikelen. “Voor de headlines heb je dit niet nodig.” Spotify heeft als voordeel dat de grote platenmaatschappijen aandeelhouders zijn. Zij zullen er alles aan doen om een succes te maken van de muziekdienst. Die betrokkenheid hebben de nieuwsverzamelaars (nog) niet.

Yournalist, dat wordt ontwikkeld door de broers Geert en Thomas Rutten, zegt niet alleen online content, maar ook de artikelen uit papieren kranten te willen verzamelen. Ook zij merken twijfel bij uitgevers, zegt Geert: “Iedereen wacht af en kijkt naar elkaar. Wat doet de ander?” Maar er moeten wel samenwerkingen worden gesloten, waarbij de inkomsten pas achteraf worden verdeeld. “Het alternatief is dat wij vooraf betalen voor het herpubliceren van content, maar daar is veel meer geld voor nodig. En vind maar eens investeerders die een paar miljoen in media willen stoppen.”

2.    Overal content hebben

De gebruiker wil niet alleen alles, de gebruiker wil het ook overal beschikbaar hebben. Spotify heeft dus naast de desktopversie van het programma speciale apps voor smartphones en de iPad. Voor Yournalist ligt de eerste focus op een tabletversie van hun software, daarna zullen smartphone en desktop volgen. “De iPad is het ideale medium hiervoor”, zegt Geert Rutten. “We kunnen er een persoonlijke krant maken voor gebruikers, zonder dat het ingewikkeld voor ze wordt.” Yournalist denkt dat een abonnement maandelijks tussen de 10 en 15 zal gaan kosten, Breev.me mikt op 20 euro in de maand.

De groei van Spotify komt mede dankzij slimme deals met telecompartijen zoals KPN, die de muziekdienst in hun eigen abonnementen opnemen. Yournalist hoopt op dezelfde manier de markt te gaan bestormen en zegt al in gesprek te zijn met twee mobiele operators die de applicatie in hun marketingcampagnes willen meenemen. Misschien gratis voor een bepaalde tijd, misschien tegen een korting op de abonnementskosten. Rutten: “Zo hopen we snel een groot bereik te krijgen.”

3.    Nog meer gemak bieden

Spotify is de concurrentie met piraterij aangegaan, vertelde Jonathan Forster in 2010 aan MT. Door muziek op een nóg makkelijkere manier aan te bieden, probeert de muziekdienst consumenten weer over te halen te betalen voor muziek. Ook de ‘Spotify’s voor nieuws’ willen een laagdrempelig alternatief zijn. Toch gaat de vergelijking met Spotify niet helemaal op. Wie een volledig muziekalbum wil downloaden, moet weten hoe torrents werken. Wie het laatste nieuws wil lezen, hoeft alleen maar te weten hoe Google werkt. Dat is simpel, dus het is de vraag of consumenten dan nog overstappen naar betaalde abonnementen. Desondanks geloven de nieuwsverzamelaars dat ze meer gemak bieden. De opkomst van betaalmuren is daarbij gunstig, zegt Jongen van Breev.me. “Dat is een internationale trend, die hier ook verder zal doorbreken.”

Een andere uitdaging voor de nieuwsverzamelaars, is orde scheppen in de chaos van het nieuws. Spotify kan maar één variant van The Rolling Stones aanbieden. Het nieuws komt daarentegen in alle soorten en maten. Wat te doen als alle media op hetzelfde onderwerp springen? Krijgt de gebruiker dan meerdere artikelen uit meerdere bronnen voorgeschoteld, of slechts één artikel over het nieuwsfeit? En welk medium krijgt dan de voorkeur? Technologie kan een uitkomst bieden, zegt Thomas Rutten van Yournalist: “Via een algoritme kan je een persoonlijk aanbod krijgen. Dan krijg je een artikel van de bron die bij jou past, op basis van je voorkeuren en je gebruik. Nieuwsbehoefte verschilt daarnaast per locatie, tijdstip en soort apparaat dat je gebruikt. Daar kan je dus ook mee variëren.”

4.    Een verdienmodel voor contenteigenaren

Spotify is al een goede omzetmaker voor de muziekindustrie, Breev.me, Yournalist en de andere nieuwsverzamelaars hopen dit ook te worden voor mediabedrijven. “Wij geven ook toegang tot andere doelgroepen. Op dit moment moeten uitgevers nog nieuwe lezers werven via proefabonnementen, en dat zijn lange trajecten”, zegt Jongen van Breev.me. Van de eerder genoemde abonnementstarieven zal een percentage naar de uitgevers gaan, gebaseerd op het leesgedrag van consumenten. Breev.me heeft het over 70%, Yournalist twijfelt tussen 60 en 70 procent: “De telecomproviders vragen ook een percentage”, licht Geert Rutten de twijfel toe.

Uitgevers lopen op internet tegen verschillende problemen aan. Er is geen schaarste meer aan content, maar ook niet aan advertentieruimte. Een banner levert daardoor veel minder op dan een paginavullende advertentie in de krant. Daarnaast hebben partijen als Google en Facebook een voorsprong, omdat ze data van gebruikers hebben verzameld (en dat blijven doen). Yournalist hoopt net als Spotify met een freemium-model gebruikers aan zich te binden. Geert Rutten: “In het ideale geval bieden we een gratis, beperkte versie die wordt ondersteund door advertenties, en een betaalde versie zonder advertenties. Daarnaast zijn we bezig met een optie om data, deels gratis, terug te geven aan de uitgevers, zodat ze kunnen zien wie wat, waar en wanneer leest.” Zo kunnen de kosten van een advertentieweergave weer omhoog gedreven worden, denkt Yournalist. 

De grote vraag…

Is de consument bereid te betalen voor een maandelijks abonnement op artikelen uit verschillende bronnen? Er is veel onderzoek gedaan naar de wil van de gebruiker, maar ondertussen heeft niemand zekerheid totdat het model in de praktijk wordt getest. De FT Group, uitgever van de Financial Times, maakte vorige week bekend dat de helft van de omzet tegenwoordig online wordt gegenereerd. Digitaal kan dus prima omzet maken, in ieder geval voor media die zich richten op een specifieke niche. Of ook meer algemene mediamerken hun online omzet kunnen verhogen, zal de toekomst moeten uitwijzen. Geert Rutten merkt dat de sector langzaam in beweging komt: “De bereidheid om mee te doen is groter geworden in het afgelopen jaar. Het gaat namelijk steeds slechter met uitgevers.”

Meer over Bedrijfsvoering