Startup wil landelijk patiëntendossier

04/16/2014 - 18:13
Sven Berkvens-Matthijsse en Cees Schaap bieden Nederlanders sindskort de optie hun medicatiegebruik online bij te houden. Wie dat wil, kan zijn data delen met ziekenhuizen en apotheken.

Berkvens-Matthijsse: "Uiteindelijk moet Zorgdoc een landelijk patiëntendossier worden."

Startup van de Week is vernieuwd!

Sinds week 40 ontvangt elke startup feedback van Prime Ventures. Deze venture capitalist stak onder meer geld in Layar, Thuisbezorgd en eBuddy. Prime geeft commentaar op de info die ondernemers in deze rubriek kunnen prijsgeven.

Hoe kwamen jullie op het idee?

Het idee is al in de jaren '90 bedacht door Cees. Hij kwam destijds op het idee toen hij zich bezighield met alternatieve manieren van medicatie vervoeren naar de patiënt, zoals thuis. Pas in 2008 zag hij de kans het idee in de praktijk in te zetten. Tijdens het opzetten van een poliklinische apotheek in het Radboud ziekenhuis in Nijmegen bleek dat het lastig was om aan medicatiegegevens te komen van mensen buiten de regio Nijmegen. Dat komt omdat apotheken alleen regionaal medicatiedata delen. Ook wilde men de poliklinische apotheek niet toelaten in de data-uitwisseling, omdat het een concurrent is van stadsapotheken.

Om toch aan de vereiste medicatiegegevens te komen, kregen mensen een formulier mee of thuisgestuurd. Mensen blijken dat heel grondig in te vullen, maar aangezien er in het Radboud op jaarbasis honderdduizenden patiënten langskomen, bleek het een lastige, zo niet onmogelijke klus om al die papieren formulieren weer over te typen."

Hoe zag de van idee- tot conceptfase eruit?

"Ik kende Cees al van een ander project, waarbij mensen hetzelfde kunnen invullen als op het papieren formulier, maar dan in een vorm die rechtstreeks bruikbaar is in apotheeksystemen. Ik heb toen samen met hem een prototype gebouwd. Uiteindelijk hebben we besloten het te maken tot wat het nu is: een dossier dat van de patiënt zelf is, en niet van een zorgverlener. Het is ook mogelijk andere mensen mee te laten helpen met het beheer van de gegevens, door middel van een machtiging voor toegang tot het dossier. De patiënt kan in het logboek elke verandering inzien, waarbij expliciet wordt duidelijk gemaakt wie er wanneer wat veranderd heeft. Momenteel bevat het dossier enkel medicatiegegevens, maar in de toekomst kan daar nog veel meer aan worden toegevoegd."

Sven Berkvens-Mathijsse

Welk netwerk hebben jullie moeten aanspreken?

"Ik ben een ervaren softwareontwikkelaar en systeemarchitect. De IT kennis hadden we dus al in huis. De nodige farmaceutische kennis komt van Cees, want hij is apotheker. Wel was de gegevensbank met alle in Nederland in omloop zijnde medicijnen niet voor ons te verkrijgen. De partij die die gegevens aanbiedt, Z-Index, had geen contractsvorm voor ons soort organisatie. Daar moesten we dus een contact uit Cees z'n verleden gebruiken om ze te overtuigen van het feit dat we een legitieme partij zijn die de database om goede redenen wil gebruiken. Zo ook bij de gegevens van diverse andere bronnen die we niet zomaar kregen. Daar hebben we veel voor moeten praten en uitleggen voordat dat allemaal lukte. We hebben ook met een advocatenkantoor afgestemd wat wij als niet-zorgverlener met medische gegevens mogen en wat niet. Wij kunnen in opdracht van een zorgverlener wel een aantal gegevens verwerken die we normaal niet zouden mogen verwerken."

Waarom vult het een gat in de markt?

"Er is nog geen partij die doet wat Zorgdoc doet, namelijk een dossier aan een patiënt ter beschikking stellen die de patiënt zelf in beheer heeft, waarbij hij ook zaken kan wijzigen als die niet kloppen, en kan aanvullen waneer er dingen ontbreken. Uniek is ook dat Zorgdoc de gegevens zodanig opslaat dat de gegevens ook één op één uit te wisselen is met andere systemen, bijvoorbeeld informatiesystemenen van ziekenhuizen en apothekers. Dat de patiënt zelf bepaalt wie toegang heeft en wat die diegene dan mag doen met of in het dossier, is ook uniek.

Wat is het verdienmodel?

"Voor de patiënt is en blijft het systeem altijd gratis. Anders zou niemand het gebruiken, particulieren verwachten nou eenmaal van een dergelijk systeem dat het gratis is. De zorgverleners aan de andere kant, die op diverse manieren profijt hebben van de gegevens die de patiënt bijhoudt, hebben lagere kosten dan dat ze anders zouden hebben. Zij betalen voor dit voordeel."

Welke resultaten heb je tot nu toe geboekt?

"Het patiëntendeel van het systeem is klaar voor gebruik, zie onze site. Een eerste versie van het systeem voor zorgverleners is ook gereed, en kan ook (nu nog gratis) gebruikt worden. We zijn nu uitbreidingen aan het realiseren voor zorgverleners die het nog aantrekkelijker maken het systeem te gaan gebruiken. Voor deze uitbreidingen dient men te betalen.

Naar hoeveel klanten streef je in 2013?

"We hopen tien klanten, in ons geval ziekenhuizen, te kunnen contracteren in 2013."

Ben je op zoek naar groeikapitaal?

"In het verleden heeft Cees kapitaal verkregen door andere innovaties. Dat geld is nu deels ingezet. We kunnen het nog een tijdje volhouden. Een kapitaalinjectie door een investeerder zou wel helpen om het product sneller in de markt te kunnen zetten, maar een dergelijk injectie is geen vereiste."

'Zorgdoc voorkomt ongelukken en sterfgevallen'

Prime Ventures-principal Robert Verwaayen is blij dat Zorgdoc 'een wezenlijk probleem aanpakt en zelfs ongelukken en sterfgevallen kan voorkomen'. "Patiënten en zorgverleners moeten medische info makkelijk kunnen uitwisselen, zodat ze een patiënt beter kunnen ondersteunen. Het is anno 2012 vreemd dat er nog steeds geen goed systeem voor is in Nederland. Hoe logisch is het als een ziekenhuis of apotheek gewoon met een muisklik kan zien dat bijvoorbeeld je chronische medicatie avers werkt met de spoedmedicatie waarvoor je komt?"

Verwaayen wijst erop dat Zorgdoc 'natuurlijk niet de enige is die dit probleem probeert aan te pakken. "De hele sector is er al over gestruikeld. Het landelijke elektronisch patiëntendossier (EPD) was voor meerdere ministers een hoofdpijndossier en is onlangs, op het laatste moment, afgeschoten door de 1e kamer. Dat blijft raar, omdat het algemene nut van het EPD wezenlijk is. Eigenlijk komt dit door enkele krachten op de achtergrond. Ten eerste hebben apothekers er totaal geen baat bij om het EPD te ontarmen, immers hoe hoger de barrières voor patienten om van apotheek te switchen, hoe beter. Ten tweede is er een privacylobby actief die stelt dat medische gegevens uiterst gevoelig zijn en dat geen enkel systeem waterdicht of 100% veilig is."

'Conservatieve sector'

De onwil vanuit de sector en de politiek zorgt voor kansen voor ZorgDoc, maar dat biedt geen vrijgeleide naar succes. "Ik vraag me bij deze aanpak twee dingen af. A: Zijn patiënten/consumenten echt bereid zorgvuldig en actief hun eigen medische dossier te beheren? De praktijk leert dat mensen lui zijn over dit soort zaken. Vraag een 30-jarige eens hoe vaak die zijn pensioenregeling controleert. B: Kan hun systeem aanknopen bij een landelijk schakelpunt? Zo niet, dan communiceert het niet met andere systemen, wat het geheel natuurlijk erg moeizaam in gebruik maakt. Zorgdoc moet dus goed nadenken over het nut en het gemak van gebruik voor zowel patiënten als zorginstellingen. Alleen dan is er kans op flinke adoptie."

Verwaayen begrijpt dat het verdienmodel 'nog wat abstract is'. "Enerzijds wil je het voor patiënten laagdrempelig maken en geen geld vragen. Anderzijds hebben ziekenhuizen traditioneel gezien niet het grootste IT-budget. Goed verdienen aan ziekenhuizen op basis van het argument van kostenbesparing wordt denk ik best een klus. Misschien kunnen de zorgverzekeraars een rol spelen? Die betaalt immers de rekening van hogere zorgkosten. Bovendien zou een verzekeraar zijn distributiekracht kunnen gebruiken voor snellere adoptie bij zowel patiënten als zorginstellingen."

Het realiseren van een snelle uitrol van Zorgdoc is al met al niet makkelijk. "Dat komt omdat het zich op een markt begeeft die erg conservatief is (huisartsen faxen nog steeds recepten naar apothekers), sterk gereguleerd is en waar verdienmodellen vaak diffuus zijn. Dat laatste komt omdat er in de gezondheidszorg altijd een 3e is die de rekening betaalt. De verzekeraar heeft een sterk verstorende invloed op vraag en aanbod in de zorg. Maar laat duidelijk zijn, ik hoop van harte dat de heren er met volhardend en slim ondernemerschap voor zorgen dat we er in het kleine Nederland nu eindelijk eens een slim en goed werkend patiëntendossier systeem bij krijgen."

Meer over Geen naam