6 modeziektes op kantoor

16 apr 2014 - 18:21
Ooit wel eens van een bore-out of het Sick Building Syndrome gehoord? Ze bestaan. 6 veel voorkomende kantoorziekten. Hoe herken je de symptomen?
 

1. Ziek door niets doen

Officiële naam: bore-out
Oorzaak: onderbelasting, verveling en desinteresse
Symptomen: lusteloosheid, vermoeidheid, pijn in de nek en slecht humeur

Stress als gevolg van nietsdoen. Geloof het of niet, maar het bestaat. Er is zelfs een naam voor: de bore-out. En als we de officiële getallen mogen geloven, is het een probleem waar maar liefst 15 procent van de kantoorwerkers aan lijdt. Het waren de Zwitserse organisatieadviseurs Peter Werder en Philippe Rothlin die er enkele jaren geleden voor het eerst melding van maakten in hun managementboek Diagnosis Boreout. In een notendop: werknemer doet werk onder zijn niveau, werknemer raakt verveeld, werknemer verliest interesse en als gevolg daarvan raakt werknemer geveld door stress. De bore-out dient zich aan. Qua klachten doet deze kantoorziekte weinig onder van zijn familielid. Net als bij de burn-out zijn een slecht humeur, piekeren, een slepende pijn in de schouders en nek, prikkelbaar, lusteloosheid en concentratieproblemen de symptomen. In het ernstigste geval kunnen deze klachten zelfs leiden tot depressiviteit.

Ziek worden door niks doen. Helemaal onlogisch is het nu ook weer niet. Wetenschappelijke experimenten hebben al laten zien dat de mens van nature niet zonder prikkels kan. Zo kunnen gedetineerden die worden opgesloten in een isoleercel last krijgen van hallucinaties.

 

2. Te veel hooi op vork

Officiële naam: burn-out
Oorzaak: overbelasting
Symptomen: lusteloosheid, vermoeidheid, slecht humeur, prikkelbaar

Wie zoekt op burn-out krijgt maar liefst 125 miljoen resultaten in Google voorgeschoteld. Afgaande op die score mogen we de burn-out als Koning Kantoorziekte beschouwen. De term werd voor het eerst gebruikt in de jaren zeventig door de Amerikaanse psychotherapeuten Herbert Freudenberger en Christina Maslach. Vrij vertaald staat er ‘opgebrand’. Het is het gevolg van een chronische emotionele overbelasting. Werknemers hollen zichzelf met andere woorden voorbij en doen meer dan ze eigenlijk aankunnen. Ze hebben moeite met nee zeggen, willen graag alles goed doen, zijn erg plichtsgetrouw en geven moeilijk dingen uit handen. Die stress leidt tot extreme vermoeidheid en een hele waslijst aan overige klachten. Denk aan spierpijn, somberheid, duizeligheid, prikkelbaarheid, hoofdpijn, nekklachten en moeite met ontspannen.

Volgens het CBS heeft 1 op de 10 Nederlanders last van burn-outklachten. Bekende Nederlanders die door de ziekte werden geveld zijn Joop van den Ende, Karin Bloemen, Huub Stapel, Loretta Schrijver en recent Gerard Joling. Ook serieondernemer en Sprout-columnist Arko van Brakel durfde voor zijn burn-out uit te komen.

 

3. Slechte verlichting

Officiële naam: bestaat (nog) niet
Oorzaak: slecht verlicht kantoor
Symptomen: concentratieproblemen, pijn in nek en schouders

Sluit iemand een dag lang op in een pikdonker kantoor, zonder één straaltje zonlicht. Grote kans dat die persoon roept: eens, maar nooit meer! Licht heeft nu eenmaal een groot effect op hoe we ons voelen. Het is voor een deel de cockpit voor onze hormoonhuishouding en stuurt de biologische klok aan. Slechte verlichting op kantoor betekent dat werknemers zich extra moeten inspannen om alles beter te kunnen zien. Dat kan leiden tot gezondheidsproblemen zoals nek- en schouderklachten en moeite met concentreren. Het hele plafond daarom maar volhangen met halogeenlampen is overigens geen oplossing tegen deze kantoorziekte. Te veel kunstlicht leidt namelijk tot reflectie op het beeldscherm. Ook daar zijn de ogen niet mee gebaat.

Het is daarom raadzaam om de werkplekken zo in te richten dat er veel natuurlijk daglicht op valt. Verder bieden lichte wanden, plafonds en vloeren uitkomst. Die weerkaatsen het natuurlijke licht de ruimte in.

 

4. Vieze geurtjes in het gebouw

Officiële naam: Sick Building Syndrome
Oorzaak: Slecht kantoorklimaat
Symptomen: hoofdpijn, duizeligheid, oog-, neus- en keelklachten

Het is er te warm, te koud, de lucht is vies en in de keuken schuilen bacteriën die zich maar niet laten wegjagen. Lang niet elk kantoor in Nederland is een feest om te werken. Gezondheidsklachten die rechtstreeks gevolg zijn van het gebouw waarin uw werkgever huist, vatten we samen met de term Sick Building Syndrome. In dat geval is er van alles mis met het kantoorklimaat. Medewerkers klagen onder meer over hoofdpijn, braakneigingen, duizeligheid en irritatie van de ogen, de keel of de huid. Dat laatste wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door chemische materialen in de bouwconstructie of verfdampen die zijn blijven hangen. We spreken pas van Sick Building Syndrome als een aanzienlijk deel van de kantoormedewerkers met dezelfde klachten rondloopt. Tijdens het weekend, als men twee dagen niet op kantoor is, verminderen de klachten meestal.

De laatste jaren neemt de kritiek op Sick Building Syndrome overigens sterk toe. Onderzoeken hebben laten zien dat klachten meer te wijten zijn aan een hoge werkdruk dan aan een slecht kantoorklimaat.

 

5. Verzuurde armspieren

Officiële naam: Repetitive Strain Injury
Oorzaak: statische houding en repeterende bewegingen
Symptomen: pijnlijke arm en schouder

We hebben er alweer een tijdje weinig over gehoord en gelezen. Toch is de ziekte, die eind jaren ineens volop in de belangstelling kwam, nooit helemaal verdwenen. RSI, oftewel Repetitive Strain Injury, kost het bedrijfsleven nog altijd zo’n 30 miljoen euro per jaar. Hoewel jarenlang over de aandoening is gediscussieerd, zijn de meeste experts het er inmiddels wel over eens dat hier geen sprake is van een modeverschijnsel. RSI bestaat. Getroffenen klagen over tintelingen en pijn in arm, nek en schouders. Vaak veroorzaakt door een verkeerde houding achter het beeldscherm en een veelvuldig gebruik van de computermuis. Te vaak en te lang achter elkaar dezelfde bewegingen dus. Elk jaar gaan tussen de 350.000 en 675.000 werknemers naar de dokter met werkgerelateerde klachten aan de arm, nek of schouders. Daarmee is RSI een van de meest voorkomende kantoorziekten.

 

6. Luidruchtige collega's

Officiële naam: hoog sensitiviteit
Oorzaak: teveel en te drukke collega’s
Symptomen: stress, hoofdpijn, maag- en darmklachten, huidirritaties en allergieën

Modeziekte of bittere ernst? Oordeel zelf. Hoog sensitiviteit, oftewel hooggevoeligheid, betekent dat iemand meer waarneemt dan een ander. De hersenen staan als het ware continu in de vijfde versnelling om alle prikkels die binnenkomen op te nemen en te verwerken. Hoog sensitiviteit krijg je niet, dat heb je of dat heb je niet. Als we de Amerikaanse onderzoeker Eline Aron mogen geloven is 20 procent van de mensen hoogsensitief en 40 procent een beetje.

Met name op grote, drukke kantoren met veel werkplekken kan dat tot problemen leiden. Het is er een komen en gaan van mensen, collega’s bellen met klanten en vanuit de kantine klinkt een buldergelach als iemand zojuist een mop heeft verteld. Mensen met hoogsensitiviteit kunnen zoveel indrukken moeilijk verwerken en raken als gevolg hiervan in de stress. Fysieke klachten zijn onder meer hoofdpijn, huidirritaties en maagklachten.