Hoe twee it'ers IBM en HP aftroefden

04/16/2014 - 18:22
Als een stel reuzen de markt domineert, kan een bende jonge honden er met de buit vandoor gaan. Matthijs van Leeuwen en Alex Ninaber namen de afgelopen jaren grotendeels de handel in supercomputers van IBM, Sun en HP over. En nu verdienen ze ook miljoenen met software die deze apparatuur zelfbedienbaar maakt.

Volledig onder de radar van Nederlandse media haalden Van Leeuwen en Alex Ninaber met hun bedrijven ClusterVision en Bright Computing giganten als Boeing, CD-Adapco, Merck, ING Bank en oliemaatschappij Sinopec als klant binnen. Het duo leverde volledige supercomputers, werd daarin een dominante speler en verdient nu ook miljoenen aan software waar je deze computers makkelijk mee kunt bedienen. Van Leeuwen: "Die klanten hadden ook naar IBM, Sun of HP kunnen gaan, als die niet zo lang hadden geweigerd om hetzelfde als wij aan te bieden."

Clusteren

"Wij kijken ook wel eens verbaasd terug", glimlacht Van Leeuwen (foto) als hij het succesverhaal vertelt dat tien jaar geleden begon. Hij en zijn compagnon zagen in 2002 een gat in de markt van supercomputers en zijn het gewoon gaan doen. "Voor supercomputers, computers die zeer complexe berekeningen snel kunnen uitvoeren, werden tot dan toe miljoenen dollars betaald", zegt Van Leeuwen. Overheden en andere grote organisaties waren bereid deze bedragen aan Amerikaanse concerns als IBM en HP te betalen, terwijl wetenschappers eigenlijk al een alternatief hadden. Wie personal computers of servers aan elkaar koppelt, ook clusteren genoemd, kan namelijk één supercomputer bouwen. Van Leeuwen: "Computergeleerden schaften daar bijvoorbeeld twintig pc's voor aan, en waren zo niet langer afhankelijk van een onbetaalbare supercomputer. Wij waren in Europa in ieder geval de eersten die deze oplossing commercieel aanboden."

ClusterVision

Van Leeuwen en Ninaber, eind jaren negentig gepromoveerd in Londen, brachten hun product eerst bij het Britse bedrijf Compusys onder. "Maar daar waren we een vreemde eend in de bijt", zegt Van Leeuwen. "Het was een soort mini-Dell, die zich bezighield met de verkoop van ordinaire pc's, terwijl wij veel meer een innovatieve en technische achtergrond hadden. Het was jasje-dasje tegenover T-shirt en spijkerbroek." Dankzij hun tijd bij Compusys wisten ze echter inmiddels wel waar ingangen in de markt zaten. "Je moest proberen in aanmerking te komen voor Europese aanbestedingen, dat kunstje hadden we afgekeken (zie ook het kader onderaan, red.). Waarom zouden we het niet zelf doen? dachten we toen." ClusterVision was geboren.

Computerconcerns probeerden ons in negatief daglicht te stellen

In 2003 draaide het duo met het bedrijf (vanuit de zolderkamer van hun ouders) al zijn eerste omzet, uit een aanbesteding. Die aanbesteding hadden ze in hun pocket, omdat het Japanse computerbedrijf NEC hun verzoek bij de EU had ondersteund. Van Leeuwen: "Een traditioneel concern, maar zij zagen die markt ook opkomen en dachten: 'Die twee afgestudeerde jongens zien er wel betrouwbaar uit, daar kunnen we wat van leren."

De eerste klanten bestonden uit overheidsinstituten en het hoger onderwijs, waaronder de universiteiten van Oxford, Manchester en Leeds. ClusterVision had inmiddels de modernste verbindingstechnologie, van Infiniband, aan zijn service toegevoegd. "Vergeleken met de Amerikanen waren we heel goedkoop, maar ons voordeel was denk ik ook dat we Nederlands zijn. Fransen, Engelsen en Duitsers kopen niet graag dingen van elkaar. Die lange, maffe Hollanders met bruine schoenen onder hun zwarte pak, daar hadden ze niet veel problemen mee."

Bright Computing

Na tien jaar ondernemen zijn Van Leeuwen en Ninaber ook dominant op de markt van cluster management software. Ook aan dit product, dat de ondernemers met hun nieuwe startup Bright Computing uitbrengen, leverden IBM, Sun en HP onbewust een bijdrage.

"Toen ClusterVision hun businessmodel ondermijnde, hebben ze hun marketingmachines ingezet om ons in negatief daglicht te plaatsen. Dat deden ze door, niet geheel onterecht, te benadrukken dat clustercomputers lastig te beheren zijn. Dan zeiden wij natuurlijk: 'Daar zijn we specialist in, daarvoor kun je ons ook inhuren'. Maar we wisten dat we, als we echt wilden dat niemand om ons heen kon, hiervoor een oplossing moesten maken."

Amazon zegt dat we 'the holy grail of cloud bursting' hebben

De ondernemers gaven drie jaar geleden een team van jonge techneuten, onder leiding van cto Martijn de Vries, vrij spel. Dat vertrouwen betaalde Bright Computing terug in de vorm van klanten als Boeing, het Amerikaanse Ministerie van Defensie, de Universiteit van Tokyo en partners als Amazon, Intel, Dell en Cisco. "Voor deze partijen is onze software de standaard. Dell werd trouwens direct onze klant, nadat bekend werd dat IBM hun vorige service provider had overgenomen."

In 2013 kan Bright Computing zijn zusterbedrijf ClusterVision al in brutowinst voorbijgaan. Van Leeuwen: "Dat komt doordat de marges veel groter zijn dan bij ClusterVision, waar we bij elke opdracht nog veel kosten maken voor het inkopen van de hardware en het transporteren en installeren van servers."

Consolideren

De markt verandert razendsnel, en nu is het de beurt aan de Nederlanders om zich niet te laten inhalen. Het concept waar alles mee begon, cluster computing, is namelijk de voorloper van cloud computing. Waar clustercomputers nog via een netwerk van kabels aan een server zijn verbonden, heeft de cloud geen vast omlijnd netwerk meer. Alles wordt gevirtualiseerd en benaderd via internet. Ooit zal aan de offline service van ClusterVision, waar veertig man werken, niet veel behoefte meer zijn. De 'enkele miljoenen euro's' investering die ING Bank volgens Van Leeuwen ruim een jaar geleden in Bright Computing stopte, wordt dan ook ingezet om de twintig medewerkers tellende startup sterker te maken in het beheren van virtuele servers. "Dit is een markt waar zich inmiddels meer spelers op bevinden", weet Van Leeuwen.

Een belangrijke kwaliteit van Bright Computing is dat het, dankzij alle expertise op het gebied van 'offline clusters', in staat is om bedrijven te laten schakelen tussen de clusters van 'ijzer' en virtuele servers. Daar is grote behoefte aan in een tijd waarin de explosief groeiende hoeveelheid data steeds minder goed te overzien is. Van Leeuwen: "Overheden en andere grote instellingen en bedrijven willen niet hun gegevens in de cloud hebben staan, omdat de data te vertrouwelijk is. Maar omdat de data omvangrijker en de behoefte aan rekenkracht steeds groter wordt, moet de opslag en verwerking ervan soms toch online plaatsvinden."

Met de Bright Cluster Manager kunnen hun klanten dat, zonder controle over de veiligheid te verliezen. "Door ons is de tijd rijp geworden", zegt Van Leeuwen. "Ons systeem stelt hen in staat om bij piekbelasting alle data naar de cloud te brengen, berekeningen uit te voeren, en hop, weer terug op de clusters te zetten zodra dat kan. Amazon is een van de eerste gebruikers van de toepassing, ze noemen het 'the holy grail of cloud bursting'. We hebben nu iets in handen dat momenteel echt niemand anders kan."

Hoe zit dat met Europese aanbestedingen?

Alle overheidsinstellingen, inclusief universiteiten, moeten voor alle producten en diensten die ze aanschaffen een Europese aanbesteding uitschrijven, zodra de waarde van de producten of diensten meer is dan ongeveer tweehonderdduizend euro. Alle Europese aanbestedingen worden online aangekondigd, zodat een bedrijf als ClusterVision vantevoren weet wat voor projecten er aankomen. Van Leeuwen: "De kunst is natuurlijk wel om al met de klant gesproken te hebben, voordat hij zijn aanbesteding uitschrijft, zodat je goed voorbereid bent."

Inschrijven op Europese aanbestedingen is corebusiness van ClusterVision. Het doet daar tientallen keren per jaar aan mee. "Bright Computing doet niet mee aan Europese aanbestedingen", zegt Van Leeuwen. "Maar indirect wel via haar resellers, zoals ClusterVision en Transtec in Europa."

Bas van Essen

Meer over Geen naam