Deze ondernemers gingen in 2019 failliet

Van achterhaalde businessmodellen en weigerachtige investeerders tot vertrekkende aandeelhouders en brandende magazijnen; voor een aantal ondernemers was 2019 een jaar om snel te vergeten. Een greep uit de bedrijven die dit jaar de handdoek in de ring moesten gooien.

1 januari: Nerdalize 

Wat: computerservers als thuisverwarming 
Oorzaak: onhoudbare verliezen

Nerdalize, de Yes!Delft-startup waarmee Boaz Leupe, Mathijs de Meijer en Florian Schneider computerservers inzetten als thuisverwarming, werd rond de jaarwisseling failliet verklaard. Ondanks de steun van energiebedrijf Eneco, (prijswinnende) crowdfundingcampagnes en investeerders kreeg de Sprout challenger zijn business rond de CloudBox – goedkoop dataverkeer voor de zakelijke klanten, goedkope stroom voor huishoudens – niet rond. Er werd simpelweg (te lang) meer geld verbrand dan er binnenkwam, bleek uit het faillissementsverslag.  

3 januari: Create2Fit 

Wat: webwinkel 
Oorzaak: betalingsachterstanden

Create2Fit was de webwinkel van Tom Coronels en Marc Koster, die onder meer Televisiewinkel.nl en Koffiediscounter.nl onder zijn hoede had. “We zijn gecrasht”, zei Koster, die het bedrijf al in 2003 oprichtte, tegen Sprout. Volgens de curator was de directe aanleiding van het faillissement een betalingsachterstand bij leverancier Amacom. Koster moest het slechte nieuws met zijn 41 medewerkers delen (Coronel was onderweg naar de rally van Dakar). “Sommige mensen werkten hier al 15 jaar. Het was heel emotioneel om hun dit te vertellen.” Koster en Coronel verkochten het bedrijf in 2009 aan Wehkamp en kochten het in 2016 voor een symbolisch bedrag van 1 euro weer terug. Een paar weken na het faillissement werd het e-commercebedrijf opgekocht door elektronicaketen PlatteTV. 

25 januari: MyCom

Wat: elektronicawinkel
Oorzaak: ‘prehistorisch’ businessmodel

Het businessmodel van MycCom was definitief achterhaald, schreef algemeen directeur Marco Heestermans in januari in een persbericht naar aanleiding van het faillissement van zijn bedrijf. “Nadat in 2018 de marges nog verder onderuit zijn gegaan, lijkt het traditioneel inkopen van handelsgoederen en zelf voorraad houden definitief een prehistorisch businessmodel.” Het ooit 41 winkels grote MyCom werd in 2018 nog overgenomen door The One, de voormalige eigenaar van Kijkshop, die met veertien winkels verder ging. MyCom kreeg in maart een tweede online leven onder de vleugels van Max IT.

13 maart: Fred de la Bretoniere

Wat: schoenenwinkel
Oorzaak: inzakkende schoenenmarkt 

Schoenenmerk Fred de la Bretoniere telde tien winkels, een leeratelier en de webshop, toen het bedrijf in maart op de fles ging. Oorzaak was volgens het bedrijf een tegenvallende ontwikkeling van de schoenenmarkt, die niet zou hebben kunnen profiteren van de opleving van de economie. Oprichter Fred de la Bretonière liet zich in 2014 voor 15 miljoen euro uitkopen door Karmijn Kapitaal. Moederbedrijf Bretonière Groep, waar ook Shabbies Amsterdam onder viel, kwam niet veel later voor een onbekend bedrag in handen van de Brabantse schoenenondernemers Ferry Helmer en Ron Janssen (Ferro Footwear), die eerder al de rechten kochten van kledingmerk Mexx. 

19 maart: CoolCat

Wat: kledingwinkel
Oorzaak: slechte markt

Bij kledingwinkelketen CoolCat, in 1979 opgericht door Roland Kahn, werkten op het moment van het faillissement 1450 mensen, waarvan 1180 in Nederland. CoolCat kampte net als veel andere winkelketens met “zeer uitdagende" marktomstandigheden. Een warme en lange zomer gaven het laatste zetje. Net zo opvallend als het faillissement was de doorstart onder Roland Kahn zelf, die het bedrijf met een andere BV overnam - zonder winkels. ‘We zijn een soort startup”, zei Kahn daarover in augustus. “Snel en flexibel.”  

26 maart: Op=Op Voordeelshop

Wat: budgetdrogisterij  
Oorzaak: minder klanten en operationele overbelasting

Budgetketen en oud-Challenger Op=Op Voordeelshop had op het hoogtepunt 130 winkels met bijna 1.200 medewerkers. De keten werd in 1997 opgericht door ondernemer Vincent Alkema en Jos Venema. Op=Op Voordeelshop groeide hard na een overname van Blokker- en Marskramer-winkels, maar die snelle groei werd de onderneming fataal. Dat had volgens een persbericht “veel liquiditeit en aandacht en energie gevergd van de organisatie”. Tien franchisewinkels vielen niet onder het faillissement en konden dus gewoon doorgaan.

29 maart: Stockon 

Wat: online supermarkt 
Oorzaak: geen animo

De in 2018 - onder de vleugels van PostNL - opgerichte onlinesuper Stockon gooide afgelopen maart alweer de handdoek in de ring. Stockon liet consumenten tweewekelijks hun voorraad van houdbare boodschappen aanvullen via een app. Het bedrijf van Stephan Bosman kon niet op tijd groeigeld aantrekken om een gebrek aan omzet te compenseren. Bosman voerde in mei nog overnamegesprekken met boodschappenvergelijkingsdienst Sjoprz, maar dat bedrijf ging in november failliet.   

25 juni  Bitsensor 

Wat: IT-beveilging
Oorzaak: te weinig omzet

Bitsensor, het bedrijf waarmee Alex Dings en Ruben van Vreeland in 2017 winnaar werden van de 25 onder de 25 van Sprout, ging in juni kopje onder. Het in 2015 opgerichte bedrijf maakte beveiligingssoftware waarmee bedrijven zich konden verdedigen tegen hackers. Volgens Dings en Vreeland was de directe aanleiding voor het faillissement dat zij geen nieuw groeikapitaal konden aantrekken, meldden zij aan de curator. De opbrengsten waren te laag om de kosten mee te voldoen, zei de curator tegen RTL Z.

15 juli: FietsUniek.nl

Wat: online fietsenwinkel
Oorzaak: ruzie met investeerder 

Online fietsenhandel FietsUniek - in 2013 winnaar van de Sprout 25 onder de 25 - ging naar eigen zeggen ten onder aan een geschil met investeerder Katapult. "Ik heb bijna mijn leven gegeven om het bedrijf te redden, maar dat is niet gelukt", mocht oprichter Edwin de Jong uithuilen bij RTL Z. “Zij wilden snel groeien, terwijl ik eerst een euro wil verdienen voordat ik hem uitgeef” De investeerder verwachtte een omzetgroei van 2,5 miljoen naar 20 miljoen in 4 jaar. Een doorstart voor wat de ‘Coolblue van de fietsenhandel’ had moeten worden bleek afgelopen september definitief van de baan. 

18 juli: Koopjedeal

Wat: Dagaanbiedingen
Oorzaak: te snelle groei en een brand

Dagaanbiedingensite Koopjedeal boekte in 2018 nog een omzet van 24 miljoen euro. Maar het bedrijf van Ilias Ahayan kon zijn eigen groei niet bijbenen en leed dat jaar een verlies van 1,4 miljoen euro. Ook ging een magazijn in vlammen op. Het bedrijf - dat een schuld van 5,5 miljoen euro naliet - werd niet veel later overgenomen door Dekbed Discounter, de snelle groeier van Niels Verwij.

9 augustus: GoBike 

Wat: deelfietsen
Oorzaak: geldnood

Ondanks de deelhype en een subsidie van 1,6 miljoen euro lukte het de Rotterdamse deelfiets-startup GoBike niet om het hoofd boven water te houden. Het bedrijf zette elektrische deelfietsen op 21 vaste plekken in de Maasstad. Maar in een stad als Rotterdam heb je er veel meer nodig om het beter te doen, zei het bedrijf. Daarnaast had GoBike in Rotterdam concurrentie van Mobike, Donkey Republic en Flickbike. De politiek wil opheldering over de rol van de gemeente. Leefbaar Rotterdam wil weten waarom Rotterdam niet ingreep toen bleek dat het bedrijf minder deelfietsen plaatste dan was beloofd, de VVD wil inzage in welke deelfietsprojecten de gemeente nog meer geld heeft gestoken.

22 augustus: Tvilight

Wat: Slimme straatverlichting
Oorzaak: liquiditeitstekort na uitstappen investeerder

Tvilight maakte intelligente straatverlichting. De Sprout-challenger zorgde ervoor dat verlichting alleen brandde zodra er weggebruikers in de buurt waren. Het liep daarmee bij de start in 2012 voorop en werkte met lampenfabrikant Osram als partner aan meer dan honderd projecten over de hele wereld. Maar meer concurrentie en zuinigere verlichting zouden het succes van de Groningse scaleup hebben doen verbleken. Oprichter Chintan Shah weet het faillissement aan investeringen “hoger dan de directe inkomsten” en het uitstappen van Osram als aandeelhouder. Shah maakte een maand later bekend dat er wordt gewerkt aan een doorstart van zijn bedrijf.  

25 augustus: Tuk Tuk Factory

Wat: eleketrische tuktuks
Oorzaak: problemen in de supply chain

Na een reis door Azië richtten Martijn Beversluis en Geert Kloppenburg in 2005 Tuk Tuk Factory op, met de bedoeling om Europa veroveren met elektrische tuktuks. Dit jaar bleek dat het bedrijf uit Diemen kampte met operationele tegenvallers, waaronder een onbetrouwbare supply chain in Thailand en een haperende Chinese leverancier van lithiumbatterijen. Afgelopen juli vond Tuk Tuk bijna een geldschieter die het bedrijf met 1 miljoen euro overeind wilde houden, maar die deal ketste op het laatste moment af. Vorige maand bleek dat het bedrijf werd overgenomen door de idealis­tische investeerder Vincent van Campen, die de productie wil voortzetten.

29 oktober: Komodore64

Wat: blockchain voor games
Oorzaak: verzonnen investering

Komodore64, dat werkte aan een blockchain-platform voor games, baarde opzien met een vermeende investering van 78 miljoen euro. Maar die investering bleek een fabel, waarna het bedrijf zijn schuldeisers niet meer kon betalen, en de 13 werknemers een faillissement aanvroegen. De curator meldt dat er een bankafschrift heeft gecirculeerd dat had moeten aantonen dat de investering van 78 miljoen euro op de bankrekening van het Haagse bedrijf stond. “Echter met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid kan reeds gezegd worden dat dit bankafschrift niet de werkelijke situatie weergeeft en dat nooit sprake is geweest van een dergelijke financiering.” De oprichter van het bedrijf werd kort na het faillissement samen met twee anderen gearresteerd op verdenking van witwassen en het bezit van drugs en wapens. 

15 november: Sjoprz

Wat: prijzenvergelijker voor supermarkten
Oorzaak: mislukte pivot naar zelf boodschappen bezorgen

Online prijsvergelijker voor boodschappen Sjoprz haalde in 2017 een investering van ruim een miljoen euro op. Maar toen die investeringsstroom opdroogte bleek dat het Eindhovense bedrijf niet genoeg omzet had om zelfstandig te kunnen overleven. Het bedrijf van Gaspard Jaspars besloot eind 2018 zelf boodschappen te gaan bezorgen, waar flinke investeringen voor nodig waren. Daar waren aandeelhouders niet toe bereid, blijkt uit het faillissementesverslag van de curator. 

9 december: Splendid Media

Wat: marketingbureau 
Oorzaak: loonbelasting vergeten 

Roderick van Empel kwam als 18-jarige in het nieuws kwam met "florerend” mediabedrijf Splendid Media. De ondernemer verplaatste zich in een kostbare Audi Q7, de meesten van zijn tien medewerkers hadden een leaseauto. Die personeelsleden ontvingen een "een aanzienlijk salaris", schreef de curator, die ook wees op een gebrekkige administratie en een accountant die niet werd betaald. Wat de jonge ondernemer de das omdeed was dat hij geen rekening hield met het betalen van loonbelasting, en de bijbehorende aanslag van 83.000 euro niet kon betalen. Voor de overige schuldeisers blijft er 167.000 euro aan schulden over.

Lees ook: Dit waren de 20 grootste investeringen van 2019

Redacteur Sprout (online). Email: maarten@sprout.nl