Private equity: dit kun je ermee als startup of scaleup

Private equity verschijnt bijna dagelijks in de media. Maar wat is private equity? En wat kan je er mee als startup of scaleup? Sprout-expert Bert Wams legt uit.

De letterlijke betekenis van private equity is privaat vermogen. Het zijn investeerders die buiten de aandelenbeurs om bedrijven financieren.

Beursgenoteerde bedrijven zoals Shell of ABN-Amro kunnen aandelen uitgeven op de beurs en zo geld ophalen. Als niet-beursgenoteerd bedrijf klop je aan bij een bank, private investeerders of alternatieve financiers.

Private investeerders financieren meestal door het kopen van aandelen in je bedrijf. Zo haalde in 2019 online supermarkt Picnic 250 miljoen euro op (en staat daarmee derde in de lijst met 20 grootste investeringen in 2019). Chocoladeproducent Tony Chocolonely haalde afgelopen februari nog 36 miljoen euro op, terwijl e-bikebouwer Van Moof tijdens de coronacrisis vorige maand nog 12,5 miljoen ophaalde. Maar sommige private equity-vormen bieden al financiering vanaf 50.000 euro.

Risico

Private equity is een verzamelnaam voor verschillende financieringsvormen. Het is risicodragend vermogen. Dat is geld dat via uitgifte van aandelen in een onderneming zit. Aandelen kunnen meer of minder waard worden. Dat risico is voor de financier als aandeelhouder.

Tegenover het risico staat een beloning. Het verdienmodel van een private equity-investeerder of private equity-fonds is je bedrijf laten groeien zodat het meer waard wordt. Na een aantal jaren verkoopt de private equity-financier de aandelen voor een hoger bedrag.

Vormen van private equity

Business angels

Een business angel is iemand die alleen of samen met anderen zakelijk vanaf 50.000 euro investeert in ondernemingen. Omdat hij zelf ondernemer is of was, kan hij jou met raad en daad bijstaan. Een business angel heet ook informele investeerder of angel investor. Via Nederlandse en internationale netwerken vind je business angels.

Venture capital

Een venture capital-fonds is een investeringsfonds of participatiemaatschappij gericht op risicovolle investeringen in startende, innovatieve en/of snelgroeiende bedrijven. Een venture capital-fonds investeert vanaf 200.000 euro. Venture capital heet ook wel durfkapitaal. Veel venture capital-fondsen zijn lid van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP) en focussen op een sector of branche.

Seed business angels fonds

Een Seed business angels-fonds is een speciaal venture capital fonds. De helft van het geld komt van private investeerders en de andere helft van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Zo’n fonds richt zich op innovatieve starters, die maximaal vijf jaar bestaan. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) biedt een overzicht per sector.

Participatiemaatschappijen

Een participatiemaatschappij beheert het vermogen van institutionele beleggers zoals pensioenfondsen en verzekeraars, beleggingsfondsen en banken. Het geld zit in een fonds met tientallen of honderden miljoenen euro's. Met dat fonds investeert de participatiemaatschappij minimaal 250.000 euro tot miljoenen euro's in kansrijke bedrijven.

Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM)

Een Regionale Ontwikkelingsmaatschappij is een door een provincie gefinancierde participatiemaatschappij. ROM’s financieren vanaf 50.000 euro. Op de websites van de ROM’s vind je een portfolio met investeringen. Hiermee kan je je eigen onderneming vergelijken en eerste inschatting maken of het past. Vaak hebben ROM’s in hun netwerk ook business angels. De ROM’s voeren tijdens de coronacrisis het noodkrediet COL (Corona Overbruggingslening) uit voor startups, scaleups en innovatief MKB. Bij Invest-NL kan je terecht voor het Tijdelijk Overbruggingskrediet Programma innovatieve Start- en Scaleups (TOPSS).

Crowdfunding met aandelen

Er zijn in Nederland crowdfunding platforms die equity crowdfunding aanbieden via aandelen of converteerbare leningen. Bij een converteerbare lening geef je aan investeerders het recht om de lening na verloop van tijd om te zetten in certificaten van aandelen. Het gaat om Oneplanetcrowd, Symbid en internationaal platform Eureeca.

Wanneer biedt private equity kansen?

Private equity is een mogelijkheid bij:

  • de start van innovatieve ondernemingen met een relatief hoog risico (startups);
  • groei van niet-beursgenoteerde ondernemingen via bijvoorbeeld een overname of internationalisering (scaleups);
  • een Management Buy Out (MBO): het zittende management koopt het bedrijf of een onderdeel verzelfstandigt;
  • een Management Buy In (MBI): nieuw management van buiten het bedrijf koopt het bedrijf;
  • overbruggingsfinanciering;
  • bedrijfsverkoop.

Voordeel

Je krijgt niet alleen geld. Het private equity-fonds of investeringsfonds zet actief zijn netwerk, kennis en ondernemerservaring in voor de groei van je bedrijf.

Nadeel

De financier krijgt in ruil voor aandelen medezeggenschap over de onderneming. Dat kan tot veranderingen voor organisatiestructuur, strategie, management en medewerkers leiden.

Verder lezen:

Bert Wams is adviseur bij de Financieringsdesk bij de Kamer van Koophandel. Hij adviseert onder meer startups en ondernemers in het MKB over financiering, starten en bedrijfsovername.