9 oer-Hollandse uitvindingen

Hoezo geen vernieuwing in Nederland? Deze patenten zijn van Hollandse bodem en - in meer of mindere mate - succesvol. Een slideshow: van de Senseo tot de stormparaplu.

Maar voor u in het overzicht duikt, eerst nog even wat patentfeitjes op een rij. 
 

  • Nederland staat op de achtste plaats in aantallen patenten en daarmee behoort ons land tot de wereldtop.
  • Jaarlijks vragen Nederlandse bedrijven en particulieren zo'n 10.000 keer patent aan.
  • Philips is patentkampioen van Nederland. Het vroeg tussen 2003 en 2007 11.200 keer patent aan. 
  • Bij de kennisinstellingen voert TU Delft de lijst aan met 157 aanvragen in dezelfde periode.
  • Een octrooi geldt in principe voor 20 jaar, maar moet wel jaarlijks worden verlengd. 

 

Senseo (NL1007171)

De bedenker Onmiskenbaar één van de meest winstgevende patenten uit Nederland van de afgelopen tien jaar is de Senseo. Bij de ontwikkeling van dit nieuwe koffiezetapparaat slaan Douwe Egberts en Philips eind jaren negentig de handen ineen. De noviteit Snel een kop koffie op tafel en toch de pure smaak en pittige geur van de aroma. Het gebruik van zogeheten koffiepads maakt dit mogelijkheid. De druk waarmee het hete water door de gemalen koffiebonen wordt geperst zorgt voor een stevige schuimlaag. Het succes Succesvol? Dat mogen we zo wel stellen ja. In februari 2001 komt de eerste Senseo op de markt en na vier jaar zijn waren er ruim 15 miljoen exemplaren verkocht. Douwe Egberts probeert later ook nog octrooi te krijgen op de koffiepad, maar die aanvraag wordt in 2006 door het Europees Octrooibureau ongeldig verklaard. De reden is een gebrek aan voldoende innovatie in het ontwerp.

Paint Brush Clip (NL1034447)

De bedenker Het Beste Idee van Nederland. U heeft dit programma vast wel eens gezien of er in ieder geval over gehoord. Tijdens de serie in 2007 presenteert Petra Breckle aan de jury haar Paint Brush Clip. De uitvindster ergert zich aan de druppels die tijdens het verfen van de kwast op de grond sijpelen. De noviteit De Paint Brush Clip wordt aan de rand van het blik geklikt. Daarna is het een kwestie van de kwast ertussen doen en de druppels komen waar ze horen: in het verfblik zelf. Het succes De jury looft het simpele maar vernuftige idee van Breckle. Twee jaar later is het jurylid en mede-uitvinder Bernd Schneider die haar het eerste exemplaar van de Paint Brush Clip overhandigt. 

SENZ paraplu (USD599103)

De bedenker De student Industrieel Ontwerpen Gerwin Hoogendoorn wordt in 2004 in één week tijd geconfronteerd met drie kapotte paraplu's. Uit frustratie hierover besluit hij om voor zijn afstudeerproject een perfecte paraplu te ontwerpen. Hij weet hiervoor zijn studievrienden Gerard Kool en Philip Hess mee te krijgen. De noviteit De aerodynamische principes van het ontwerp maken een einde aan het omklappen van de paraplu. Zelfs bij windkracht 10 is het veilig schuilen onder de SENZ. Het succes In november 2006 wordt het product gelanceerd. De paraplu die niet kapot waait is een regelrechte mediahit en verschijnt overal in kranten en op tv. Na anderhalve week is de voorraad van 10.000 stuks er al helemaal door. SENZ wordt bovendien overstelpt met prijzen, onder meer met twee Dutch design awards. Inmiddels is de stormparaplu ook verkrijgbaar in Duitsland en de Verenigde Staten. Niet onaardig dus voor een afstudeerproject.

Sportbeha (NL2000124)

De bedenker Het is lingeriezaak Hunkemöller die op 7 januari 2008 het octrooi aanvraagt op een nieuwe sportbeha: de Sport Support. Het idee komt van lingerieontwerper Guus Schlatmann. De noviteit Aan die knellende sportbeha die na een uurtje zweten alleen met veel moeite is af te krijgen hebben veel vrouwen een grote hekel. De Sport Support die Hunkemöller presenteert heeft rekbare banden die aan de voorkant sluiten. Daardoor hoeft de beha niet langer over het hoofd te worden uitgetrokken. Het succes De Sport Support is inmiddels wijd verkrijgbaar en heeft al heel wat harten van sportende dames veroverd.

Waxitaxi (NL1030570)

De bedenker Jos Groeneveld werkt als machinist op goederentreinen, maar zijn echte passie is uitvinden. De inwoner van Gouda bedenkt zijn Waxitaxi als hij aan het werk is in de locomotief. Hij vraagt in 2007 octrooi aan. Met succes. De noviteit Vallende theelichtjes, verbrande vingers, morsend kaarsvet en roetaanslag in theelichthouders. Groeneveld ontwerpt een tang waarmee al die ergernissen definitief tot het verleden horen. De Waxitaxi helpt ons om waxinelichtjes in en uit de houder te plaatsen. Het succes Het bedrijf Frisblik helpt deze huis-, tuin- en keukenuitvinder om het product marktrijp te maken en zorgt onder meer voor een fabrikant in China. In 2007 wordt de Waxitaxi verkozen tot relatiegeschenk van het jaar.

Beschuit met inkeping (NL1012379)

De bedenker Patenten zijn niet altijd een kwestie van hoge wiskunde. Dat bewijst Theo Tempels in 1998. Deze Willy Wortel ergert zich aan het feit dat hij zijn beschuitje altijd zo moeilijk uit de verpakking krijgt. Hij bedenkt in 1998 de zogeheten inkeping. De noviteit Een klein hapje langs de rand, net genoeg om uw vinger tussen te stoppen waardoor het beschuitje eenvoudig omhoog kan worden gewipt. Het succes Tempels stapt in 2000 naar de beschuitfabrikanten met zijn inkeping. Die zijn niet meteen enthousiast. Nou ja, die schijn houden ze althans op, want tot ontsteltenis van Tempels brengt Bolletje de inkeping twee jaar later zelf op de markt. Er volgt een rechtszaak. Tempels wordt op alle punten in het gelijk gesteld en verkrijgt alsnog het patent op de inkeping bij strakverpakte producten. Vandaag de dag treft u geen beschuitpak meer om zonder inkeping.

Kettingkast (NL6917987)

De bedenker Willemine van der Woerd dient op 30 november 1969 een octrooiaanvraag in voor de plastic kettingkast. Ze runt op dat moment het familiebedrijf De Woerd, fabrikant van fietsonderdelen. Jarenlang heeft ze aan deze vinding gewerkt. De noviteit Het afschermen van de fietsketting is een Britse vinding die dateert uit omstreeks 1880. Tot begin jaren zeventig in de afgelopen eeuw worden kettingkasten nog vervaardigd van zeildoek. Het is Van der Woerd die een plastic kettingkast introduceert. Later ontwikkelt ze ook een kettingkast die uit twee helften bestaat. Die zijn niet alleen goedkoper in productie, de fietser kan de kettingkast daardoor zelf vervangen. Het succes Tja, ziet u anno 2011 nog ergens fietsen rijden zonder kettingkast? Willemine van der Woerd heeft overigens meer fietsnoviteiten op haar naam staan. Zo bedenkt ze onder meer de windschermpjes voor het kinderzitje.

Klapschaats

De bedenker Hoewel de eerste klapschaats al in 1894 werd uitgevonden, was het de Nederlandse professor Gerrit Jan van Ingen Schenau, hoogleraar biomechania aan de faculteit bewegingswetenschappen van de Vrije Universiteit in Amsterdam, die in 1987 de moderne klapschtaats ontwierp en daarvoor octrooi aanvroeg. De noviteit De klapschaats maakt het mogelijk om het afzetbeen volledig te strekken. Het ijzer blijft in zijn geheel op het ijs en kan dus in volle vaart doorglijden.

Het succes Pas in 1997 maakte de klapschaats voor het eerste echt furore. Tonny de Jong kreeg de techniek onder de knie en werd er Europees kampioen mee. Een jaar later, tijdens de Olympische Spelen in Nagano, was er geen rijder meer die zonder klapschaats reed.

Ambilight (EP1379082)

De bedenker Philips is de patentkampioen van Nederland, zo kon u gisteren al op deze website lezen. Dat de Senseo een vondst is van de r&d-afdeling uit Eindhoven wist u waarschijnlijk al. Dat Philips in 2004 Ambilight introduceerde is wat minder bekend. De noviteit Ambilight is de lichtgloed die vanaf de achterkant van het scherm op de muur wordt geprojecteerd. Deze kleuren passen zich aan aan de kleuren op het beeld. Niet alleen lijkt het beeld hierdoor iets groter, voor de ogen wordt het tv-kijken iets minder vermoeiend. Het succes Ambilight is al doorgedrongen tot honderdduizenden huiskamers in Nederland.  

Elke ochtend...

X
het belangrijkste ondernemernieuws in jouw mailbox? Gegarandeerd Sprout-stijl!