Koersval Facebook en Twitter: zijn gebruikers het zat, of is het de AVG?

Aan de koersval van Facebook en Twitter lijkt geen einde te komen. De Amerikaanse social media-platforms lijken te worden afgestraft voor privacy- en nepnieuws-schandalen, terwijl zij zelf liever wijzen op de AVG. Slimme manier om kritiek te omzeilen, of zit er wat in?

Alsof je over een rotsachtige berg wandelt en er plots afvalt: zo zien de koersgrafieken van Twitter en Facebook eruit. Sinds eind vorige week zijn beide techbedrijven in een koersval beland die voorlopig nog niet op lijkt te houden.


Het aandeel Faceook de afgelopen 5 dagen | Bron: Google

De koersval was een gevolg van tegenvallende kwartaalcijfers. Twitter zag zijn aantal gebruikers in Q2 met een miljoen dalen en verwacht dat deze daling voorlopig voortzet. Facebook verloor in Europa een miljoen gebruikers.

Het is interessant om te zien waar deze daling vandaan komt. The Washington Post wist eerder deze maand te melden dat Twitter in mei en juni miljoenen nepaccounts had verwijderd. Het zou gaan om accounts van trollen, waardoor een schoonmaakactie nodig was. Politici bleken het in het bijzonder van nepvolgers te moeten hebben; voor PVV-leider Geert Wilders betekende het een daling van maar liefst 150.000 volgers, minister-president Mark Rutte verloor er 13.000.

Schandaal

Facebook werd geplaagd door het Cambridge Analytica-schandaal. Hierbij kwamen de gegevens van 87 miljoen Facebook-gebruikers in handen van een Brits campagnebureau dat voor Donald Trump werkte. Ceo Mark Zuckerberg moest zich er zelfs voor verantwoorden in het Amerikaanse Congres en het Europees Parlement.

Toch wezen beide partijen voor een verklaring ook naar Europa, dat in dit kwartaal de AVG instelde. Vanwege deze strenge privacywet zouden minder Europeanen gebruikmaken van social media-diensten als Twitter en Facebook, menen zij.

Pareren

Dit kan zo zijn, maar het lijkt voor Facebook en Twitter ook een mooie manier te zijn om kritiek op hun functioneren te pareren. Afgelopen weekend nog lekte een vernietigend rapport uit van de Britse parlementaire commissie, waarin zij stelt dat bedrijven als Facebook een gevaar voor de democratie zouden zijn.

Aanleiding was datzelfde Cambridge Analytica-schandaal, waarbij psychologische profielen van Amerikaanse kiezers zouden zijn gemaakt. De van hun privacy bestolen Facebook-gebruikers kregen vervolgens positieve boodschappen over Trump te zien - wat Cambridge Analytica trouwens ontkent. Het Britse campagnebureau zou een dergelijke tactiek ook hebben toegepast bij de Brexit. Platforms zoals Facebook en Twitter zouden volgens het rapport ruimte bieden voor “desinformatie en hatelijke boodschappen”.

Het Friesch Dagblad ziet in deze schandalen de voornaamste redenen voor de koersval van Facebook en Twitter. De markt zou een genadeklap uitdelen, meent de krant. Ook de Europese Unie wijst - weinig verrassend - op de schandalen als reden voor de vrije val in de koersen.

Oproep

Waarschijnlijk hebben zij deels gelijk en heeft de bewustwording bij gebruikers over privacyschendingen enig resultaat geboekt ten nadele van de social media-giganten uit Silicon Valley. Wellicht heeft de oproep eerder dit jaar van Arjen Lubach om te stoppen met Facebook iets bijgedragen in Nederland.

Toch zal de AVG ook zeker invloed hebben gehad, net als het feit dat Facebook en Twitter al langere tijd minder populair zijn bij jongere gebruikers. Zij zitten liever op Snapchat en Instagram, waar ze video’s kunnen delen die na een dag weer zijn verwijderd. Meer privacy en geen bemoeizuchtige ouders die meekijken.

Wie uiteindelijk aan het langste eind trekt, de politiek of de multinationale social media-bedrijven, het blijft spannend. Zuckerberg en Twitter-oprichter Jack Dorsey hebben in ieder geval een belangrijke ondernemersles geleerd dit jaar: ze kunnen zich niet meer verschuilen achter het idee dat hun bedrijven slechts platforms zijn, die als doorgeefluik van informatie fungeren.

Schadeclaim

Het is een argument dat je vaak hoort bij platformbedrijven, maar zij krijgen de bal teruggekaatst. Ging voor Facebook donderdag al 120 miljard dollar aan beurswaarde in rook op, dit weekend bleek ook nog eens dat beleggers collectief een schadeclaim hebben ingediend tegen het bedrijf. Facebook had hen moeten beschermen voor de tegenvallende cijfers, menen zij. Het bedrijf zou hen voorafgaand aan de presentatie van de cijfers verkeerde indrukken hebben gegeven, waardoor beleggers spreken van misleiding.

Facebook lijkt het daarmee wel erg bont te maken. Misschien moet Zuckerberg een voorbeeld nemen aan het Nederlandse techbedrijf Adyen. Toen de startup in juni naar de beurs ging, bleven de medewerkers en oprichter Pieter van der Does gewoon doorwerken. Stoïcijns en nuchter op zijn Hollands. Het aandeel Adyen stijgt ondertussen alleen maar door.

Jelmer Luimstra is online redacteur voor Sprout, en schrijft over vernieuwende scaleups en startups.

Elke ochtend...

X
het belangrijkste ondernemernieuws in jouw mailbox? Gegarandeerd Sprout-stijl!