De opmars van online platforms is onstuitbaar. Dit zijn hun belangrijkste uitdagingen

Richard Straver, Online Payment Platform

Online platforms die vraag en aanbod bundelen zijn overal, van maaltijden en taxi’s tot kunst en vakanties. Maar denk niet dat er geen sectoren meer over zijn om te verplatformen, zegt Richard Straver.

De oprichter van Online Payment Platform, een betaaldienst voor platforms en marktplaatsen, spreekt wekelijks drie tot vijf nieuwe platform-startups. Op basis van een schatting van een student die bij het bedrijf afstudeerde zijn er in Nederland nu 175 platforms (met een marktplaats), waarmee Nederland qua aantal platforms vergelijkbaar is met Spanje.

De uitdagingen waar deze platforms mee te maken krijgen zijn soms uniek, “maar 80 tot 90 procent zijn dingen je op andere plekken ook tegenkomt”, zegt Straver. De ondernemer, die eerder in Silicon Valley aan de weg timmerde met betaaldienst TinyPay, besloot die kennis vorig jaar te delen in de vorm van Platform Day, een event speciaal gericht op platformbedrijven. Op 19 maart vindt de tweede editie van het (eendaagse) evenement plaats, waar ongeveer 250 founders en managers van platforms worden verwacht. 

Keep it clean

Die platforms krijgen bijvoorbeeld te maken met wetgeving rondom werkgeverschap en privacy. Keeping it real and clean, zoals Straver die uitdagingen in vlot Amerikaans verwoordt. Hoe zorg je er als autodeeldienst bijvoorbeeld voor dat alle gebruikers een (geldig) rijbewijs hebben?

Sommige platforms krijgen te maken met gebruikers die licenties of vergunningen moeten hebben voordat zij hun dienst daar mogen aanbieden. Hoe waarborg je dat dat ook zo is? Straver: “En dan op zo’n manier dat je geen barrières krijgt voor je gebruiker of jezelf. Je bedrijf moet immers wel schaalbaar blijven.”

Gebruikers

Een belangrijk thema voor platforms is de interactie met gebruikers, zegt Straver. “Dat gaat veel dieper dan bij een webshop. Je gebruikers zijn in zekere zin ook eigenaars van je platform. Stel dat iemand al 10 jaar op Marktplaats handelt, dan is dat een beetje ‘zijn’ plek. Je bouwt een community en daar moet je naar luisteren. Dat maakt het bijvoorbeeld lastig om een radicale wijziging door te voeren. Hoe creëer je daar draagvlak voor?”

Een ander hot topic voor platforms is internationalisering: wanneer zet je de stap naar andere landen, en moet je je platform daar meteen op inrichten? Of de vraag welke digitale infrastructuur je kiest: welke cloud-dienst selecteer je en waarom? Wat zijn de voordelen van Google, Azure of AWS. Waarom zou je voor het ene kiezen en niet voor het andere? 

Mensen vinden

Herkenbaar voor elk type startup is de vraag hoe je goede mensen vindt. “Dat je de juiste mensen weet te binden aan jouw missie als bedrijf. Het is misschien een open deur en een uitdaging die niet alleen geldt voor platforms, maar de manier waarop je werft, daar kun je als platform anders mee omgaan. Je hebt een bepaald bereik en uitstraling. Dat kun je gebruiken om mensen te werven die zich verbonden voelen aan jouw platform en missie.”

Natuurhuisje, het vakantiehuizenplatform van Tim en Luuk van Oerle doet dat bijvoorbeeld goed, zegt Straver. “Natuurhuisje telt 300.000 volgers op Facebook. Als zij een nieuwe werknemer zoeken, dan gooien ze dat via hun social kanalen uit. Daar halen ze vaak mensen uit, die zich ook intrinsiek verbonden voelen met het bedrijf.”

Welke branches nog meer ‘verplatformd’ kunnen worden? Straver zag onlangs nog een paar opvallende voorbeelden de revue passeren. Een platform voor VVE’s bijvoorbeeld, de verenigingen van woningeigenaren waar er in Nederland een paar duizend van zijn. Het platform helpt bij het beheren van geld, het maken van een voorstel voor renovatieklussen en het sturen van een betaalverzoek naar alle deelnemers. 

Of Claire Automotive, een platform voor autogarages. Met die dienst – een app – sturen garages hun klanten, die bijvoorbeeld voor een APK komen, welke reparaties nodig zijn en wat het kost. Na een druk op de knop geeft een klant akkoord en kan deze meteen afrekenen. Een ander opvallend voorbeeld waar Straver onlangs mee te maken kreeg is World Whisky Index, het bedrijf waarmee oprichter Michel Kappen particulieren via een online platform laat beleggen in zeldzame whisky’s.

Dark side

Als het goed is, zorgt een online platform voor gebruiksgemak en efficiëntie, zegt Straver. “Ze zorgen dat je sneller vindt wat je wilt, hopelijk voor een betere prijs en op een gebruiksvriendelijke manier.” 

Maar de platformeconomie heeft ook een dark side, erkent de ondernemer desgevraagd. “De afstand tussen werknemer en werkgever wordt bijvoorbeeld groter. Wanneer je via een platform je werk doet, werk je niet meer in een groep mensen in een organisatie. Het groepsaspect raakt op de achtergrond en je wordt toch meer een stuk data dan een mens die begrepen wordt door anderen – al kunnen er ook mensen zijn die dit aspect juist als een voordeel zien.”

Wellicht de grootste valkuil van platforms is dat ze uitgroeien tot monopolistische reuzen die ondernemers en gebruikers uitknijpen. Maar de keerzijde van giganten zoals Booking.com en Thuisbezorgd zorgt ook voor nieuwe initiatieven, stelt Straver. Vaak van gefrustreerde ondernemers die tegenwicht willen bieden. Zo is Thuisbezorgd nu heer en meester, maar duiken er ook partijen op zoals Bezorgland, Eten.com en Thuiseten.nl.

Nichespelers

Straver: “Vroeger was er sprake van een monopolie en was het een kwestie van de hele markt pakken. Nu komen er nichespelers die een bepaalde markt beter ‘oplossen’ en die de grootste worden in hun subcategorie. Kijk maar naar Ticketswap, Catawiki en United Wardrobe. Etsy is op het gebied van zelfgemaakte spullen groter dan eBay.” 

Met al deze onderwerpen kun je gerust 3 dagen vullen, erkent Straver. “Het zou op den duur natuurlijk ook Platform Days kunnen worden.”

Redacteur en coördinator Sprout.nl. Tips: maarten@sprout.nl