'Je Minimum Viable Product is waarschijnlijk gewoon een experiment'

Een lastig concept in Lean Startup is het Minimum Viable Product (MVP). Wat is nou echt het doel van een MVP en hoe kan het goed worden toegepast als je net aan een nieuw bedrijf begint? Sprout-expert Bob Jansen legt uit waarom experimenteren het uitgangspunt zou moeten zijn.

Het succesvol toepassen van Lean Startup begint met het vaststellen van de meest risicovolle aannames in je verdienmodel. Als deze vaststaan is het zaak om simpele tests uit te voeren om die aannames te bewijzen (of weerleggen) met het ultieme doel om het risico op falen te verkleinen.

Waar staat MVP dan eigenlijk voor?

Uiteraard zijn er altijd meerdere versies van een term. Maar laten we toch kijken naar de definitie van MVP. Vaak wordt het uitgelegd als 'de eerste versie van je oplossing waarmee je van klanten kunt leren'. Dit past binnen de context die ik eerder schetste, zo snel mogelijk bewijzen dat je oplossing werkt.

Je zou echter kunnen stellen dat met een prototype al jaren hetzelfde wordt bewezen. Prototypes werden meestal gebouwd voor het toetsen van technische haalbaarheid. De term MVP doet meer dan dat, deze brengt tevens het marktrisico in kaart en geeft daarmee inzicht in de levensvatbaarheid van je product, of misschien beter gezegd: van je bedrijf.

Wat is er minimaal nodig om dit te 'bewijzen'? Allereerst: zijn mensen bereid om te betalen voor je product? Het liefst met geld, maar dit kan - afhankelijk van je verdienmodel - ook tijd en aandacht zijn (denk aan Facebook-likes). Anderzijds heb je het eerste bewijs van groei nodig. Waar komen je eerste 1000 gebruikers vandaan? Misschien nemen je eerste 10 gebruikers allemaal 10 collega's mee, of kun je ze via advertenties op Google of Facebook 'kopen'.

Experiment vs. MVP, het grote verschil

In de afgelopen jaren is mij een ding erg duidelijk geworden, bij MVP denken mensen nog steeds aan traditionele productontwikkeling. Maar twee tot drie maanden ontwikkelen aan een product voordat de eerste data kan worden verzameld is te lang.

In plaats van het bouwen van een MVP adviseer ik startende bedrijven altijd om te denken in experimenten. In de basis biedt dat een beter 'framework' om mee te denken. Elk experiment start bij het vaststellen van de aanname die je wilt testen. Vervolgens het ontwerpen van een simpele test om zo snel en goedkoop mogelijk te bewijzen of weerleggen dat iets zo is.

Je productontwikkeling is niet langer leidend voor je eerste stappen, het volgt je experimenten.

Werk van signaal naar bewijs

Een grote valkuil is dat het testen al snel in een wetenschappelijke oefening kan veranderen. Verdiep je eens in A/B testen en je bent al snel bezig met sample sizes, statistische significantie en confidence. Je hebt waarschijnlijk niet voor ondernemen gekozen om met veel plezier weer eens SPSS af te stoffen. Als je niet weet wat dat is: houden zo.

Het is belangrijk om grote keuzes te onderbouwen met geverifieerde bewijzen. Waar het allemaal mee start is het vinden van een eerste signaal. Hier denken we dus niet aan sample sizes of significantie. Het draait om het systematisch bewijzen of weerleggen van je hypotheses. Dat begint met het bouwen van de juiste houding om alle belangrijke besluiten die je neemt, te toetsen met data.

De eerste experimenten die je doet leveren voornamelijk signalen op. Als je twijfelt tussen welke richting je moet kiezen is het belangrijk dat je keuzes kunt maken die op korte termijn werken, in plaats van het vinden van de perfecte keuze.

Productontwikkeling maakt experimenteren mogelijk

De hamvraag blijft wel: als je nog geen gebruikers en klanten hebt, hoeveel moet je dan investeren in je product? Dit is naar mijn mening altijd sterk afhankelijk van de team samenstelling. De realiteit is dat veel ondernemers starten zonder team dat een product kan ontwikkelen. De beste optie is om met bestaande tools je eerste experimenten te draaien.

Kun je zelf het product ontwikkelen of heb je een team? Geweldig, dan is het altijd raadzaam om de basis van je product op te bouwen. Mits het je in staat stelt te leren, en je het dus aan experimenten koppelt.

Het toetsen van de levensvatbaarheid van een idee kan niet met één of twee experimenten. Dat geïnteresseerden zich inschrijven op je mailinglist is tof, maar bewijst niet dat ze je product uiteindelijk gebruiken. Levensvatbaarheid bewijzen kost vaak maanden. Je moet aan kunnen tonen dat klanten blij zijn met je product, na het gebruikt te hebben over een langere periode. Als je dit aan kunt tonen ben je door de zogenaamde ‘problem / solution fit’. Met andere woorden, je bewijst een probleem te hebben gevonden en voldoende gebruikers te hebben die tevreden zijn over jouw oplossing. In onze volgende column gaan we daar nader op in!

Afbeelding: Dashmote

Bob Jansen is ondernemer & product designer uit Rotterdam. Startte in 2008 met Firmhouse, een bedrijf dat nieuwe bedrijven bouwt. Mede-oprichter van de Dutch Lean Startup Circle en actief als mentor bij o.a. Rockstart, YES!Delft en Google Launchpad.