Met deze stappen pas je design thinking toe

Design thinking is het helemaal, als we menig Silicon Valley-onderneming mogen geloven. Dertig procent van hen zou denken als een designer. Maar hoe doe je dat precies? Wij geven je een stappenplan.

Design thinking neemt een vlucht in managementland, maar wat houdt het nu precies in? Afgelopen week doken we met Sprout in deze innovatietechniek. We spraken met Silicon Valley-professor Michael Shanks, die een pleitbezorger is van design thinking. Het verhaal kun je hier teruglezen. Hieronder geven we je nog eens de basics van design thinking, in een overzichtelijk stappenplan.

1. Empathy

Wie als een designer denkt, gaat niet uit van zijn of haar eigen expertise, maar denkt vanuit het gevoel: hoe voelt de gebruiker zich over het product? Houd bijvoorbeeld diepte-interviews met gebruikers, of met werknemers. Door zo'n kwalitatieve benadering leer je meer over je product.

Klein voorbeeldje: een -fictief - bedrijf haalt weinig omzet uit zijn webshop. Het besluit met een diverse groep aan gebruikers het gesprek aan te gaan.

2. Define

Je hebt de diepte-interviews erop zitten, dus je bent er nu klaar voor om vast te stellen wat het probleem is. In het voorbeeld blijkt dat gebruikers de website ingewikkeld blijken te vinden.

3. Ideate

Vervolgens ga je op zoek naar oplossingen voor het probleem. In het voorbeeld kom je dus nu met ideeën om de website eenvoudiger te maken voor gebruikers. Probeer met vijf oplossingen te komen. Bijvoorbeeld: een uitleg-menu'tje, een simpelere lay-out, minder verborgen opties op de home-page en ga zo maar door.

Bespreek de oplossingen met het team, en bekijk op gedetailleerd niveau welke ideeën de moeite waard zijn om te implementeren. Doe het in groepsverband, met de ceo en developer als gelijke broeders naast elkaar. Teken je plannen uit, zodat je ze goed kunt visualiseren.

4. Prototyping

Wanneer jullie tot aardige ideeën zijn gekomen, kun je een prototype ontwikkelen van een oplossing. Pas in het geval van de website dus de versimpelingen toe, waarover het team het eens is. Bijvoorbeeld: een eenvoudigere, meer overzichtelijke lay-out.

5. Test

Een product is nooit klaar, stellen bedrijven die design thinking toepassen. Blijf daarom altijd testen. De onderneming die een probleem had met zijn webshop gebruikt bijvoorbeeld A/B-testen om te toetsen welke versimpelingen van de website zorgen voor meer conversie, en welke niet. 

Volg ons ook op Twitter en Facebook

Tips? Mail redactie@sprout.nl

Virtual reality-startup wil de evenementenbranche uitweg bieden uit de coronacrisis

xplane vr

Startup van de Week Xplane VR biedt de evenementenbranche een uitweg uit de coronacrisis: via virtual reality kun je nu ook online netwerken en sprekers bezoeken. ‘Ik heb op deze manier een van mijn developers ontmoet.’

Wat is Xplane VR?

Nu alle evenementen vanwege het coronavirus op de lange baan zijn geschoven, komt startup Xplane VR met een oplossing. De jonge onderneming werkt aan een platform voor het organiseren van zakelijke evenementen in virtual reality. Sprekers verschijnen als avatars, een powerpoint krijgt een 3D-karakter en als bezoeker kun je jezelf met je toetsenbord door de digitale ruimte manoeuvreren. 

Het bedrijf staat momenteel in de schijnwerpers, vanwege de coronacrisis. Daniël van der Waals (29, foto boven rechts) werkt echter al een jaar aan het platform. “Opeens bellen grote bedrijven ons op met de vraag wanneer we kunnen leveren”, zegt hij verrast. Dat duurt trouwens nog even: over een maand is het minimum-viable product gereed. Van der Waals begrijpt de plotselinge animo voor zijn product wel: “Via ons platform kunnen sprekers worden geboekt voor online evenementen, waardoor sprekersbureaus aan de gang kunnen blijven tijdens de crisis. Bovendien kun je tickets blijven verkopen, waardoor organisatoren inkomsten kunnen blijven krijgen.”

Veel bedrijven storten zich momenteel op zogeheten webinars, een soort online colleges of interviews, merkt Van der Waals, maar daar ziet hij weinig in. De reden: je kunt er niet netwerken met anderen, iets wat bij VR-evenementen wel kan. Hoe? Door met je laptop, muis en toetsenbord of met je VR-bril op door de virtuele omgeving te ‘lopen’ en via de speaker van je computer met andere online bezoekers te communiceren. 

Is dat niet wat onpersoonlijk? “Het is anders”, geeft Van der Waals toe, “maar het is eigenlijk heel gezellig”. Van der Waals bezocht zelf al meerdere internationaal georiënteerde VR-evenementen van andere partijen. “Het is eigenlijk heel gemakkelijk. Je kunt zonder te reizen gelijkgestemden ontmoeten. Ik heb op deze manier een van mijn developers leren kennen.” Sta je bovendien te kijken bij een spreker die je niet interessant vindt, dan kun je de zaal verlaten zonder een ongemakkelijk gevoel te krijgen. “Je kunt de spreker gewoon wegklikken.”

Wie zitten erachter?

Van der Waals is de enige oprichter van Xplane VR, dat hij met een club van twaalf freelancers runt. Van der Waals studeerde nieuwe media en digitale cultuur aan de Universiteit Utrecht. Naast zijn werk bij de startup heeft Van der Waals nog een parttime-baan bij een marketingbedrijf, maar zodra hij financieel de kans ziet gaat de ondernemer fulltime voor zijn VR-startup. 

Wie zitten erop te wachten?

Xplane VR richt zich op organisatoren van zakelijke evenementen met sprekers. “Zij deden dat tot voor kort nog op een fysieke locatie, maar wij willen een aantal procent van die fysieke locaties vervangen door VR”, zegt Van der Waals. Het levert bedrijven volgens Van der Waals een flinke besparing op in de kosten, aangezien fysieke zakelijke evenementen al snel anderhalve ton kosten. 

VR-evenementen zijn daarnaast meetbaar, waardoor je als organiserende partij meteen inzichten krijgt in het succes ervan, zo stelt Van der Waals. Tot slot biedt het voordelen voor het klimaat, aldus de ondernemer: “Bij een zakelijk internationaal evenement van 3 dagen met duizend bezoekers stoot je al snel meer dan 500 ton CO2 uit, vanwege al die vliegreizen. Ter vergelijking: de uitstoot van een gemiddelde wereldburger is jaarlijks 3,4 ton CO2. Met een VR-evenement stoot je nauwelijks iets uit.”

Hoever is Xplane VR?

Xplane VR plant, zoals gezegd, over een maand zijn minimum-viable product. Het zal dan nog niet gaan om een VR-beleving, maar om een livestream. Van der Waals hoopt in september de VR-functionaliteit klaar te hebben. Eerst wil hij inkomsten voor zijn bedrijf genereren, zodat hij genoeg kapitaal heeft om zijn software verder te ontwikkelen. 

In de tussentijd werkt van der Waals druk aan het regelen van partnerships met sprekersbureaus. Onder anderen dagvoorzitter Donatello Piras (bovenste foto links), neurowetenschapper Chantal van den Berg en wereldzeiler Florian Dirkse hebben zich inmiddels als sprekers aangesloten. Binnen nu en een half jaar komt Xplane VR met een eerste online evenement, waarvoor het bedrijf binnenkort een crowdfundingcampagne op zal zetten.

Wat is het businessmodel?

Xplane VR mikt op een palet aan inkomstenstromen. Allereerst op branding bij podia, die gesponsord kunnen worden door een bepaald bedrijf. Voor evenementenorganisatoren komt er daarnaast een abonnementsmodel. De abonnementen variëren van 500 tot 1.500 euro per maand, afhangend van hoe groot de evenementen zijn.

Hoe de inkomstenstromen vanuit de sprekers zal worden vormgegeven, daar is Van der Waals nog niet over uit. Hij twijfelt nog tussen het verdelen van de commissie met sprekersbureaus en het leveren van abonnementen aan sprekers. “Het voordeel van een abonnement is dat sprekers dan niet de gebruikelijke 20 procent commissie hoeven af te dragen aan een bureau”, zegt Van der Waals.

Nog geld nodig?

Van der Waals is het type ondernemer dat alles op alles lijkt te zetten om van zijn startup een succes te maken. Ruim een jaarlang investeerde hij een groot deel van het maandsalaris van zijn werkgever in zijn eigen startup. “Ik heb hier duizenden euro’s in geïnvesteerd. Ik leef op een kamer van 8 vierkante meter met een heel lage huur, puur om alles te kunnen investeren in Xplane VR.”

Om zijn startup echter vaart te kunnen geven, zoekt Van der Waals nu naar angel investors, die 50.000 tot 300.000 euro willen investeren. Het kapitaal wil hij onder meer steken in de ontwikkeling van avatars van de sprekers, die een 3D-scanner in moeten. Per spreker kost dit hele proces al snel 1.500 euro. Tijdens een mondiale lockdowncrisis investeren in online evenementen? De timing lijkt behoorlijk aardig te zijn, of in de woorden van Van der Waals: “Een investeerder kan nu spekkoper zijn.”

Jelmer Luimstra is journalist voor Sprout. Hij schrijft over startups, Silicon Valley en nieuwe economie.

Met deze tool bereken je nu gratis je cashflow in crisistijd 

Dashboard, kantoor, werk, computer, finance, financiering, ondernemen

Startups die willen weten wat de coronacrisis voor impact heeft op hun cashflow, runway en financieringsvraag kunnen dat nu gratis uitrekenen met een onlinetool van accountant EY. 

De EY Finance Navigator is normaal gesproken een betaalde dienst waarmee startups financiële modellen kunnen maken. Omdat de accountant merkt dat de coronacrisis bij ondernemers veel vragen oproept over cashflow, runway, financiering en de impact van overheidssteun, is nu besloten om de dienst 3 maanden gratis te maken. De dienst komt vooral van pas voor startups die in de seed-fase zitten, tot een omzet van ongeveer 5 miljoen euro.

Met behulp van de onlinedienst kunnen startups inzichtelijk krijgen hoe hun cash-positie wordt geraakt, of er financiering moet worden opgehaald, en wat de toegevoegde waarde kan zijn van het aanvragen van regelingen vanuit de overheid. En wat gebeurt er als een investering een half jaar later valt? Uit een enquête van TechLeap.nl bleek eerder deze maand al dat startups een omzetdaling verwachten, en dat investeerders momenteel op de rem trappen. 

Gebruikers die zich tot 30 april aanmelden, krijgen de tool 3 maanden gratis. Dat komt neer op een waarde van 90 euro. Het tijdelijk abonnement wordt na 3 maanden automatisch geblokkeerd, c.q. niet automatisch verlengd. Om toegang te krijgen – en omdat EY klanten moet verificeren – is een eenmalige betaling van 0,25 cent vereist. Afhankelijk van de hulpvraag kun je in een uur een eerste financieel plan optuigen.

De in Nederland ontwikkelde EY-tool is inmiddels uitgerold naar vijftig landen. Tot nu toe zijn rond de 1.300 abonnementen verkocht. “We doen het niet uit commercieel oogpunt, maar echt om te helpen”, zegt Wout Bobbink, die de dienst namens EY opzette. De accountant laat de gratis periode ook gelden voor bestaande gebruikers.

Redacteur Sprout (online). Email: maarten@sprout.nl

Deze Nederlandse startup kweekt biobrandstof in Zuid-Amerika

De Rotterdamse startup Corekees laat bedrijven en particulieren investeren in bomen die biobrandstof opleveren. De startup van de week plantte tot nu toe 13.500 bomen voor oliemaatschappijen en bedrijven zoals Blokker en SHV Energy.

Wat is Corekees?

Corekees plant met geld van particuliere investeerders en bedrijven in Zuid-Amerika bomen (Pongamia) die noten opleveren waarmee duurzame brandstof kan worden gemaakt. De startup uit Rotterdam verkoopt de ruwe olie hieruit aan oliemaatschappijen, die het goedje raffineren tot hernieuwbare brandstof voor schepen, vrachtwagens en auto’s. Op dit moment heeft 10 procent van alle brandstof een hernieuwbare achtergrond, zoals ook frituurvet, en dat percentage gaat ieder jaar omhoog.

De droge, proteïnerijke pulp die overblijft na het persen van de noten, wordt verkocht aan lokale veeboeren in Brazilië en Paraguay. De opbrengst van deze twee producten vloeien in de vorm van rente en aflossing terug naar de kopers van de bomen. De eerste 2 jaar is er nog geen opbrengst, maar vanaf een jaar of 3, 4 verschijnen de eerste noten. Vanaf het zevende jaar is de boom volwassen en is er sprake van een stabiele oogst. Een boom gaat 20 jaar mee, daarna gaat hij terug naar de landeigenaar waarvan de grond wordt geleased. 

De bomen worden geplant in het kader van herbebossingsprojecten, ook omdat oliemaatschappijen anders niet willen investeren. “Het gaat om marginale grond die niet geschikt is voor voedsel”, zegt Corekees-oprichter Nick van Heesewijk. “Er werken lokale mensen die boven minimumloon betaald krijgen. Dat zijn overigens allemaal vrouwen die daar boompjes staan te stekken, want mannen hebben een te grove motoriek.”  

Wie zitten erachter?

Nick van Heesewijk (foto bovenste rij tweede van links) bezocht 4 jaar geleden de Pongamia-plantage van zijn oom in Brazilië. “Ik dacht: dit is een van de gaafste dingen die ik ooit gezien heb. En: dit is mijn kans om een bedrijf op te zetten. Dat heb ik daar met hem besproken en 10 minuten later was het concept geboren.” Eind 2017 ging Van Heesewijk, die hiervoor marketingconsultant was (“Ik zocht vrijheid en avontuur”), serieus met zijn idee aan de slag. In de zomer van 2018 ging de website live. Vooral het uitpluizen van de AFM-regels over (particuliere) investeringen kostte de nodige tijd.

Hij kwam bij zijn nicht Tamar van Heeswijk terecht als compagnon. Zij studeerde financiële economie en deed corporate finance-werk op de Zuidas. “We zijn perfect complementair”, zegt Van Heesewijk. Het duo werkt nauw samen met hun oom in Brazilië. Het team telt in totaal tien medewerkers. 


Tamar en Nick van Heesewijk op een plantage in Zuid-Amerika (foto’s: Corekees).

Wie zitten erop te wachten?

De eerste doelgroep zijn private investeerders, die in kunnen stappen vanaf 20 euro per nieuw boompje. Het rendement bedraagt 7 à 8 procent per jaar. Om de drempel voor deze groep te verlagen komt er binnenkort een boomabonnement bij, waarbij maandelijks automatisch een bedrag wordt afgeboekt voor een nieuwe boom. Investeerders kunnen ervoor kiezen om de opbrengst in nieuwe bomen te steken. Van Heesewijk: “Na 18 jaar heb je dan best wel een bos.” 

Corekees richt zich daarnaast op bedrijven zoals pensioenfondsen, banken en oliemaatschappijen die duurzamer willen worden. Voor corporates die vooral CO2 willen compenseren, in plaats van rendement cashen, werkt Corekees aan het certificeren van CO2-credits. Oliemaatschappijen zijn misschien wel de best passende doelgroep: die kunnen met behulp van Corekees vergroenen, en de olie tegelijk terugstoppen in hun eigen bedrijf.

Hoever is Corekees?

Tot nu toe werden in Zuid-Amerika 13.500 bomen geplant. Dat staat gelijk aan 12.000 ton CO2-uitstoot, of 135.000 vlieguren, rekent Van Heesewijk voor. De opbrengst van deze bomen bedraagt over 20 jaar 2,2 miljoen liter ruwe olie.

Vooral aan de b2b-kant loopt de teller snel op. Zo liet Blokker voor iedere winkel een boom planten (700 stuks in totaal). SHV Energy deed zijn 140 medewerkers voor kerstmis een boom cadeau.

Wat is het businessmodel? 

Vooral het verkopen van bomen aan grote bedrijven. Van het geld dat mensen betalen voor bomen onderhoudt Corekees de bomen de eerste 4 jaar. Als de bomen noten op gaan leveren, verdient de startup een succesfee van ongeveer 5 procent. “Het staat allemaal op de website, lekker transparant”, zegt Van Heesewijk. De ondernemer schat dat zijn bedrijf rendabel begint te worden als er ongeveer 20.000 bomen per jaar worden verkocht. 

Nog geld nodig?

Corekees draait tot nu toe op eigen geld en een subsidie van de Europese Unie (Climate-KIC). Van Heesewijk: “Groeigeld hoeft niet per se, maar we willen wel harder groeien. Voor de ontwikkeling van het online dashboard bijvoorbeeld en om het verhaal zo breed mogelijk te kunnen vertellen. Maar het is niet zo dat als we morgen geen investeerder hebben, dat we dan op de fles gaan.”

Geld verdienen en vergroenen gaan hand in hand, zegt Van Heesewijk tot slot. “De enige manier om impact te maken is door mensen een economische meerwaarde te bieden. Ik vrees dat de wereld wel zo werkt.”

Redacteur Sprout (online). Email: maarten@sprout.nl

Startups aan Tweede Kamer: laat noodmaatregel werkbehoud ook voor ons gelden

Startups dreigen buiten de boot te vallen bij de nieuwe noodmaatregel voor werkbehoud, waarschuwt belangenbehartiger Dutch Startup Association (DSA). Ook zou de steun voor zzp’ers wat de organisatie betreft uitgebreid moeten worden naar DGA’s.

Ook de Dutch Startup Association (DSA) is “onder de indruk van het ambitieuze maatregelenpakket” dat de regering vorige week onthulde. Maar de belangenbehartiger van bedrijven zoals MessageBird, Ticketswap Bunq vreest dat startups achter het net zullen vallen.

Lees ook: Startups met abonnementen lopen noodsteun mis: ‘bij ons komt de klap veel later’

Daarom vraagt DSA in een brief aan Tweede Kamerleden deze drie aanvullende maatregelen: 

1. Zzp-steun verbreden naar DGA’s

Zelfstandigen kunnen bij de gemeente aankloppen voor een uitkering op bijstandsniveau voor een periode van drie maanden. Veel startups kennen echter een bv-structuur, zeker als er meerdere oprichters in het spel zijn. De DSA wil daarom dat de zzp-uitkering wordt verbreed naar een algemene ondernemersuitkering die ook voor DGA’s geldt.

2. Noodmaatregel werkbehoud ook voor startups

Om het aantal aanvragen aan te kunnen verving de regering de regeling voor werktijdverkorting (’deeltijd-ww’) vorige week door de Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW). Daarmee kan een ondernemer die omzetverlies van minimaal 20 procent verwacht bij het UWV voor een periode van drie maanden een tegemoetkoming in de loonkosten aanvragen (van maximaal 90 procent van de loonsom, afhankelijk van het omzetverlies).

Veel startups maken echter nog geen omzet, merkt de DSA op, maar moeten wel loonkosten blijven betalen - terwijl nieuwe financieringsrondes uitgesteld dreigen te worden. Daarom zou de NOW-regeling ook beschikbaar moeten komen voor startups, “bijvoorbeeld voor bedrijven die een zekere mate van succes hebben gemeten aan een bepaald aantal werknemers of externe, niet-bancaire financiering”, stelt de DSA.

Daarbij zou rekening gehouden moeten worden met het feit dat sommige medewerkers, bijvoorbeeld software-ontwikkelaars, vanwege schaarste ingehuurd worden als zzp’er. “Het is van groot belang dat de startups ook deze medewerkers aan zich gebonden kunnen houden.” 

3. Geef boost aan financieringsmarkt

Op financieringsgebied is het vertrouwen stevig gedaald en investering worden uit- of afgesteld, tekende TechLeap vrijdag al op in een Covid-19-rapport. DSA vreest dat hierdoor een opstopping in het systeem ontstaat, waardoor minder startups doorgroeien en waarderingen dalen. “Om startups die voorbij de eerste fase zijn goed te kunnen ondersteunen, stellen we voor te onderzoeken hoe een vehikel als Invest-NL investeringen van venture capital-ondernemingen kan steunen volgens een matching-principe.” 

De rem bij deze investeringen zit er volgens de DSA nu zo sterk op “dat een sterk signaal van vertrouwen dient te worden afgegeven door de overheid, door het grootste deel van de investeringen op zich te nemen. Er dient daarbij onderscheid gemaakt te worden tussen vervolginvesteringen en nieuwe investeringen, waarbij de laatste zwaardere steun van overheid nodig zal hebben en dus een grotere factor matching op de investeringen.”

vroegefase-startups zouden vooral voldoende tijd en mogelijkheden moeten houden om een eerste product/mark-combinatie te realiseren. Daarbij ziet de DSA vooral een rol voor private investeerders, maar wel met een steun in de rug van de overheid: “Indien een goede regeling beschikbaar gemaakt kan worden dan kan een groot privévermogen worden aangesproken dat anderszins op dit moment weinig mogelijkheden kent voor rendement. Laat het dan via nieuwe initiatieven de economie in stromen. Een versnelde invoer van een ‘tante agaath / tante mona’-regeling zou hier een cruciale factor zijn.” 

Noodkrediet

DSA stelt “voor zeer acute situaties” een noodkrediet voor, dat een korte periode overbrugt voordat bovenstaande initiatieven in werking treden. Dat zou kunnen door bijvoorbeeld huidige kredietregelingen van RVO anders in te richten of uit te breiden.

De organisatie werkt ondertussen aan een overzicht van startups die snel kunnen helpen bij het bezweren van de coronacriss, zoals met de ontwikkeling van beademingsapparatuur. Die startups wil DSA in contact brengen met overheden en grote bedrijven om resultaten te versnellen.

Volg ons ook op Twitter en Facebook

Tips? Mail redactie@sprout.nl

Elke ochtend...

X
het belangrijkste ondernemernieuws in jouw mailbox? Gegarandeerd Sprout-stijl!