Waarom Hema-redder Marcel Boekhoorn nu ook zijn portemonnee trekt voor impact-ondernemers

Marcel Boekhoorn zette samen met de overheid een vc-fonds op voor Nederlandse ondernemers die willen groeien in ontwikkelingslanden. Impact wordt het nieuwe normaal, is de insteek van Buxeros, dat net 4 miljoen euro investeerde in een eerste groep van drie ondernemers.

Marcel Boekhoorn redde de Hema en stapte met zijn investeringsfonds Ramphastos ook in bedrijven zoals Delivery Hero, de High Tech Campus in Eindhoven en cybersecuritybedrijf VoiceTrust. Ruim een jaar geleden kwam de ondernemer (en pandavriend) in contact met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, die met Dutch Good Growth Fund ondernemers financiert in ontwikkelingslanden. De twee partijen besloten een nieuw investeringsfonds op te zetten voor (Nederlandse) impact-ondernemers die actief zijn in die landen, waarbij de overheid telkens hetzelfde bedrag investeert.

Met dat fonds, Buxeros, werd vorig jaar al een kantoor geopend in Kaapstad, Latijns-Amerika wordt bediend in samenwerking met een lokaal bedrijf. Het fonds (dat nog kan groeien) is 24 miljoen euro groot, waarvan de helft van Buxeros. Deze maand volgde de bekendmaking van de eerste drie investeringen:

1. Blue21 

Blue21 ontwikkelt drijvende steden, boerderijen en zonneparken – handig in tijden van groeiende steden, landschaarste en stijgende zeespiegels. Het bedrijf van Rutger de Graaf kan dankzij de investering van Buxeros een vestiging openen in Colombia. Daar wordt verder onderzoek gedaan en zal als het goed is de eerste 'Floating City Unit' worden geproduceerd, een bouwsteen voor wat op den duur moet uitgroeien tot een complete stad.

Blue21 bouwde in Rotterdam als demonstratieproject al een drijvend paviljoen, in Delft werden een aantal drijvende huizen opgeleverd.

Het bedrijf uit Delft werkt samen met het Seasteading Institute van de beroemde Silicon Valley-investeerder Peter Thiel (ex-PayPal), die zijn zinnen heeft gezet op het bouwen van zelfvoorzienende en onafhankelijke drijvende steden. De door Blue21 ontwikkelde Floating City Unit zou daarbij als blauwdruk kunnen dienen.

2. Profort

Profort levert orthopedische zorg en protheses in Colombia. Het bedrijf van Merel Rumping richt zich op zorg voor mensen in afgelegen gebieden in ontwikkelingslanden. Dat zijn naast mensen die ledematen hebben verloren door oorlogsgeweld ook steeds vaker patiënten die om een medische reden een amputatie hebben ondergaan. 

Met de investering van Buxeros opent Profort dit voorjaar haar eerste vestiging in de Colombiaanse stad Tunja. Het bedrijf verwacht voor het derde kwartaal van 2021 nog twee klinieken te openen. Op deze manier wil Profort met lokale ondernemers een netwerk van klinieken in Colombia en andere Zuid-Amerikaanse landen uitrollen.

3. Afripads 

Afripads verkoopt herbruikbaar maandverband aan Afrikaanse meisjes en vrouwen. Dat helpt hen om beter en volwaardiger kunnen functioneren in de samenleving, in landen waar nog vaak een taboe rust op menstruatie. Door een tekort aan maandverband blijven menstruerende meisjes en vrouwen vaak thuis, wat een negatieve impact heeft op hun educatie en hun maatschappelijke positie.

Afripads leverde eerst uitsluitend aan NGO's, die de Afripads uitdeelde in vluchtelingenkampen. Recent begon het bedrijf vanuit Oeganda met de verkoop via retailkanalen. Het herbruikbare maandverband wordt inmiddels in circa tien landen verkocht.

De Canadese sprichters Sophia Klumppand en man Paul Grinvalds begonnen het bedrijf in 2010 toen zij in een afgelegen dorp in Oeganda woonden. Nederlandse link is Bert Bolkenstein – de voormalige tweede man van Aalberts Industries – die als een van de financiers nauw betrokken is bij de onderneming.

Het nieuwe normaal

"We gaan ervan uit dat ‘impact’ het nieuwe normaal gaat worden", zegt Corné Melissen, die de dagelijkse leiding heeft bij Buxeros. “Nu is het nog iets bijzonders, maar als je goed naar de macrotrends kijkt dan zie je dat aandelenbeleggers en private equity gestuurd zullen worden door de wens van beleggers en LP’s (de Limited Partners in een investeringsfonds, red.) om nuttige dingen te doen in de wereld.”

Marcel Boekhoorn was betrokken bij de conceptfase, zegt Melissen, “toen de vraag was: ‘Zullen we ons hier tegenaan gaan bemoeien’?”

Want voor Ramhastos is imact-ondernemen een nieuwe wereld. Houdt het fonds zich normaal vooral bezig met de economische en juridische kant van deals, met Buxeros moet er rekening worden gehouden met een partner (DGGF) die eisen stelt aan de impact die een investering heeft. Melissen: “Ik dacht vroeger dat het een soort modeterm was, maar het is een gestandaardisseerd proces met internationale richtlijnen. Het lijkt op due dilligence.” 

Impact-investeerders
Buxeros springt in Nederland in een vijver met impact-investeerders zoals Goodwell Investments, Pymwymic, Social Impact Ventures, Medical Credit Fund, Enviu en Stichting Doen. Particuliere beleggers kunnen terecht bij impactfondsen als Triodos, ASN Bank en ABN Amro (Social Impact Fund).

Voor het beoordelen van investeringskandidaten nam Buxeros een aantal medewerkers in dienst, waaronder van ABN Amro, die precies weten hoe je 'impact' definieert, zowel positief (wat moet je wel doen) en negatief (welke dingen moet je vermijden). “Je moet een investering heel goed checken. Als er toch kinderarbeId of milieuvervuiling in je systeem zit, dan heb je een groot probleem.”

Bijvoorbeeld een maker van spijkerbroeken, inclusief de bijbehorende supply chain, checken op duurzaamheid is complex, zo'n bedrijf zal daardoor volgens Melissen sneller afvallen. Buxeros richt op kleinere, ‘schonere’ bedrijven. Want, “hoe industriëler, hoe ingewikkelder.” 

Spanningsveld

Hoe Buxeros impact en winst maken combineert? “Er zit inderdaad een spanningsveld tussen rendement en impact”, zegt Melissen. “Wij zitten in het midden van een spectrum met aan de ene kant puur impact en rendement aan de andere. Je kunt iets doen waar iedereen wat aan heeft. Maar het moet een business zijn en ook vanuit zakelijke perspepctief duurzaam, anders houdt het een keer op en ben je alleen aan het uitdelen. Ons doel is een bedrijf dat zichzelf economisch bedruipt.”

Buxeros mag alleen investeren in bedrijven met een band met Nederland. “Maar als er een heel interessante startup langskomt uit bijvoorbeeld Rwanda, dan gaan we wel kijken of we het kunnen combineren met een Nederlands bedrijf.”

Dankzij de samenwerking met de RVO krijgt het fonds veel dealflow (investeringskandidaten) uit het Nederlandse netwerk van ambassades. “Je kunt als ondernemer bij de RVO voor allerlei soorten financiering terecht, maar dat zijn leningen en subsidies, geen equity. Wat wij doen is risicokapitaal, we zitten er als aandeelhouder in.” 

Lees ook:
10 bedrijven waarin Hema-redder Marcel Boekhoorn ook investeert
8 ondernemerslessen van Marcel Boekhoorn
Hoe twee met Nederlands geld gefinancierde startups obstakels overwinnen in Afrika

Redacteur Sprout (online). Email: maarten@sprout.nl