Zo wordt je bedrijf schaalbaar

Met een product aansluiting vinden op de markt, dat is een mooie verdienste. Maar een ondernemer wil natuurlijk dat zijn concept de horizon voorbij vliegt. Wat is het geheim van schaalbaarheid?

Veel ondernemers komen er na een jaar of vier achter dat ze een mooi bedrijf zijn gestart, maar dat na een eerste periode van groei de inkomsten beginnen te stagneren. Ze vragen zich af: hoe groei ik nu echt verder in omzet? Volgens investeerder Barend van den Brande, van Hummingbird Ventures, zou iedere ondernemer zich die vraag zo vroeg mogelijk moeten stellen. Hij heeft enkele tips:

1. Denk er vanaf de start van je bedrijf over na

"Het is niet dat je na vier of vijf jaar je bedrijf niet meer schaalbaar kan maken, het zal je echter veel meer moeite kosten. Je bent een weg in geslagen, hebt investeringen gedaan in bijvoorbeeld de productie en je hebt veel medewerkers aangenomen. Het zal moeilijker worden om het roer om te gooien. Je moet er vanaf het eerste moment dat je jouw businessmodel bedenkt over nadenken. Schaalbaarheid is juist datgene waar wij als investeerders naar kijken."

2. Zie het niet als meer mensen op meer projecten

"Schaalbaarheid draait niet per definitie om meer mensen en meer projecten aannemen. Wat je veel ict-bedrijven ziet doen, is dat ze steeds meer projecten aannemen gebaseerd op maatwerk. Ze pochen misschien wel dat ze in een jaar tijd van 150 naar 300 medewerkers zijn gegroeid. Ze denken dat ze schaalbaar zijn, maar dat zijn ze niet. Wat ze vooral aan het doen zijn, is duur personeel aannemen en zich committeren aan kostbare projecten."

3. Zoek naar het ontbrekende puzzelstukje

"Je zult op zoek moeten gaan naar het ontbrekende puzzelstukje in je markt. Een bedrijf waarin we investeren begon met het online verkopen van bloemen in Turkije. Nog geen twee jaar na de start moest hij plots op een Valentijnsdag 11.000 bloemetjes leveren op één dag. Hij kwam handen tekort en had dus een logistiek probleem dat zijn schaalbaarheid in de weg zat. Hij had met FedEx kunnen bellen en een duur contract kunnen sluiten. In plaats daarvan bedacht hij een slimme oplossing. Hij liep met zijn laptop de steden door waar er veel besteld werd. Hij kwam er achter dat er soms wel vijf lokale bloemisten zaten. Hij bood vervolgens sommigen van hen aan om zijn bestellingen aan uit te besteden. Die winkels zaten te springen om extra omzet. Ook vroeg hij die bloemisten nog eens een bedrag van 800 dollar per jaar. In ruil daarvoor mochten ze een sticker van zijn website op hun winkelraam plakken, zo overtuigd was hij van zijn unieke positie in de keten. Hij kon via zijn nieuwe logistieke systeem opeens veel groter groeien zonder er ook maar een extra cent in te hoeven te investeren."

4. De juiste combinatie vinden van productschaarste en distributie

"Bij schaalbaarheid van je bedrijf spelen twee elementen een belangrijke rol. Hoe schaars is iets en hoe makkelijk is het te distribueren? Neem bijvoorbeeld de voetballer Lionel Messi. Daarvan zou je zeggen, die is totaal niet schaalbaar, want hij kan alleen voor FC Barcelona spelen. Tegelijkertijd gaan de beelden van zijn prestaties de hele wereld over via het internet, tv-reclames, kleding, geurlijntjes en wat nog meer. De inkomsten die er met zijn beeld- en merkrechten kunnen worden gegenereerd,  lijken eindeloos. Je hebt hier te maken met een ultieme combinatie van iets dat schaars is en tegelijkertijd heel makkelijk, dus zonder hoge kosten en risico's te distribueren is. Bij het zoeken naar schaalbaarheid moet je daar dus rekening mee houden."