Waarom gaan bedrijven failliet?

Bedrijven gaan om diverse redenen failliet. Toch tonen veel problemen in de basis veel overeenkomsten. Een overzicht van de meest voorkomende redenen waarom bedrijven failliet gaan.
Hoewel het niet altijd binnen je macht ligt, kun je best leren van andermans fouten. Veel bedrijven stappen namelijk in dezelfde valkuilen. Niet vreemd dus dat veel bedrijven in de eerste vijf jaar failliet gaan. Laat het zover niet komen. Kijk in welke valkuil(en) jij dreigt te stappen, en los het zo snel mogelijk op. Een overzicht van faillissementsoorzaken die je mogelijk zelf kunt voorkomen:
  1. Slecht management
  2. Gebrek aan visie
  3. Onvoldoende kapitaal
  4. Geen financieel inzicht
  5. Wanbetalers
  6. Teruglopende vraag
  7. Hoge kosten en veel vaste lasten
  8. Trouw personeel niet ontslaan
  9. Arbeidsongeschiktheid en andere rampen

Slecht management

Een ondernemer is nog geen manager. Veel mensen beginnen voor zichzelf vanuit een goed idee. De zaken gaan goed en klanten zijn tevreden. Er komt een moment dat je kunt groeien met je bedrijf. Dat betekent: personeel aannemen. En daar gaat het vaak mis. Want van een ondernemer die het werk vakkundig zelf kan uitvoeren, word je een manager die vooral bezig is met mensen aansturen om het werk zo goed mogelijk uit te voeren. Een ander vak dus. Tip: Ga terug naar de kern. Vraag jezelf af of je mensen wel echt kunt en wilt aansturen. Is dat niet het geval, dan zijn er drie opties:
  • Krimpen: Word weer een eenmanszaak en wees selectief in de opdrachten die je aanneemt. Grotere klussen of extra opdrachten besteed je uit aan freelancers waarvan je weet dat ze zonder veel sturing doen wat je wilt.
  • Manager aanstellen: Je kunt ook iemand aanstellen die het personeel in eerste instantie begeleidt. Gevaar is wel dat je nog minder weet hoe de werkzaamheden worden uitgevoerd. Je moet het volledige vertrouwen hebben dat de manager aan jouw eisen, kwaliteiten en wensen voldoet. Anders ga je er alleen maar verder op achteruit.
  • Bedrijf verkopen: Is het bedrijf al zodanig uit zijn jasje gegroeid dat krimpen geen optie meer is? Heel rigoureus, maar verkoop het bedrijf. Blijf eventueel zelf aan als adviseur.

Gebrek aan visie

Je bent het bedrijf ooit gestart met een briljant idee. Er was vraag naar en de zaken gingen voorspoedig. Maar tijden veranderen en stilstand is achteruitgang. Kortom, de bedrijfsvisie moet met zijn tijd meegaan. Zeker als de zaken goed gaan, wordt dit aspect vaak vergeten. Niet erg, zolang de zaken goed gaan. Maar als het bergafwaarts gaat, wordt de (lange termijn)visie niet bijgesteld. En dus wordt het bedrijf als kip zonder kop geleid. Dat werpt nooit zijn vruchten af. Tip: Ga regelmatig zitten om de markt te analyseren waarin jouw bedrijf zich begeeft. Welke ontwikkelingen zijn er gaande, welke (nieuwe) bedreigingen liggen op de loer en hoe blijf ik bij of kan ik voorop lopen? Waak er voor dat je niet in de waan van de dag opgaat. We doelen hier echt op de lange termijnplannen en -oplossingen. Eigenlijk zou je om de zoveel jaar je businessplan moeten aanpassen of opnieuw moeten schrijven. Hoe vaak je de bedrijfsvisie tegen het licht moet houden? Dat hangt af van de branche waarin je je begeeft. De wereld van innovatieve branches verandert jaarlijks. Werk je in een meer traditionele branche, dan is één keer in de vijf jaar de visie controleren wellicht voldoende.

Onvoldoende kapitaal

Geld is een belangrijke factor in het bedrijfsleven. Wie bijvoorbeeld met producten werkt, moet voldoende vermogen in huis hebben om inkopen te kunnen doen. Daarnaast moet je de huur of hypotheek van je bedrijfspand iedere maand zien op te hoesten. En dan laten we de personeelskosten nog buiten beschouwing. Kortom, er moet iedere maand veel geld worden betaald. Zolang er meer geld binnenkomt dan eruit gaat, doe je het goed. Maar bouw je voldoende buffer op om een periode van verlies te overbruggen? Tip: Bouw een buffer op. Zorg dat je over voldoende financiële middelen beschikt om een periode van verlies te kunnen doorstaan. Belangrijk is dat je redelijk snel bij het geld kunt komen. Je kunt beleggen in vastgoed of het geld lange tijd vastzetten tegen een hoog rendement. Maar zorg daarnaast dat er geld op een doorlopende spaarrekening staat of dat de panden die je hebt voldoende huurinkomsten genereren. Natuurlijk kun je ook kapitaal aantrekken door een lening bij de bank af te sluiten of een investeerder te zoeken. Maar zeker die laatste zijn niet zo happig om te helpen enkel jouw tekorten aan te vullen.

Geen financieel inzicht

Het succes van een bedrijf hangt grotendeels samen met de administratie. Weet wat je vermogen is, weet wat je kunt uitgeven en weet wat er binnenkomt. Nog teveel ondernemers stoppen al hun bonnetjes in een schoenendoos en leveren die één keer per jaar af bij de accountant. De belasting is dan wel goed geregeld, maar je hebt werkelijk geen idee hoe je bedrijf er financieel gezien voorstaat. Weet je überhaupt wel of je met de prijs die je voor jouw product of dienst vraagt uit de kosten komt? Tip: Niet leuk, wel noodzakelijk: duik in je administratie. Hoeveel komt er maandelijks binnen en hoeveel geef je uit? Waar valt op te bezuinigen en waar liggen mogelijkheden om meer geld binnen te halen? Wat is je huidige cashflow en wie zijn de slecht betalende klanten? Als je er zelf niets van begrijpt, ga je met de accountant of boekhouder om tafel zitten. Je hoeft niet ieder cijfertje tot in detail te begrijpen, maar ga pas weg als je een - voor jouw duidelijk - maandelijks overzicht hebt opgesteld, inclusief een dagelijks geactualiseerde debiteurenstand. Als je dan toch bezig bent, neem dan ook je prijsstrategie nog eens onder de loep.

Wanbetalers

Een klant die niet betaalt. Vrijwel iedere ondernemer kan erover meepraten. Als de klant helemaal niet meer betaalt, kun je het BTW-gedeelte nog verrekenen met de belastingdienst, maar veel meer zul je er niet van terugzien. Zelfs niet als het faillissement over de klant is uitgesproken. Eén niet-betalende klant is niet erg, behalve wanneer je grotendeels afhankelijk bent van deze klant. Of wanneer meerdere klanten op vrijwel hetzelfde moment niet meer betalen. Dan brengen deze wanbetalers jouw bedrijf in gevaar. Tip: Hoewel je weinig tegen wanbetalers kunt doen, kun je er wel voor zorgen dat je tijdig ingrijpt. Hoe? Door het financieel overzicht te behouden. Door maandelijks een overzicht te maken van de uitstaande betalingen, heb je snel in de smiezen wanneer een klant niet op tijd of helemaal niet betaalt. Je kunt dan tijdig aanmaningen sturen. Als de betalingen uitblijven, is het slim geen orders meer uit te voeren totdat de klant de vorige opdracht heeft betaald. Zo voorkom je dat je voor grote bedragen het schip in gaat.

Teruglopende vraag

Deze reden tot faillissement hangt samen met het gebrek aan visie (nummer 2). Behoeftes van mensen en bedrijven veranderen in de loop der jaren. Het is van belang dat je als ondernemer daarin meegaat. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat er op een bepaald moment geen behoefte meer is voor jouw product of dienst of dat voormalige klanten een andere/betere oplossing hebben gevonden. Tip: Ga mee met je tijd. Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen binnen je branche en de behoefte van je klanten. Alleen zo voorkom je dat op een gegeven moment de vraag naar je product of dienst terugloopt. Zie dus ook tip 2 om je businessplan geregeld onder de loep te nemen. Schroom niet om aan de uitkomst harde conclusies te trekken, met mogelijke bezuinigingen en reorganisatie als gevolg.

Hoge kosten en veel vaste lasten

Dat prachtige bedrijfspand in hartje centrum is een lust voor het oog. En de stapel tijdschriften die wekelijks binnenkomt ga je ooit lezen. En dan hebben we het nog niet over de exclusieve leasauto, uitgebreide verzekeringen, allerhande soft- en hardware en diensten waar je contracten voor hebt afgesloten. In hoeverre is dit alles noodzakelijk voor een goede bedrijfsvoering? Hoe hoger de vaste lasten, hoe hoger je minimale omzet moet zijn. Veel ondernemers wachten te lang met kritisch naar de kosten te kijken, waardoor ze uiteindelijk niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Tip: Bedenk voor je iets aanschaft of afneemt of het echt noodzakelijk is. Wanneer dat niet het geval is, kijk je eerst of het er financieel gezien vanaf kan. Natuurlijk moet je groeien en innoveren, maar doe dat wel op een gezonde manier. Neem ook regelmatig langlopende contracten onder de loep. Heb je ze nog nodig? En zo ja, kun je dan geen scherpere prijs uitonderhandelen? Blijf hier kritisch op, want op het moment dat je echt moet bezuinigen, kun je dergelijke contracten niet zomaar opzeggen.

Trouw personeel niet ontslaan

De zaken staan er slecht voor. Dat weet je. Er is al tijden net voldoende of zelfs te weinig werk om alle werknemers voldoende aan het werk te houden. En toch moeten de salarissen gewoon weer iedere maand worden uitbetaald. Je wilt niet zomaar werknemers ontslaan. Misschien heb je ze later weer nodig. En nog belangrijker, de werknemers zijn je zo loyaal en trouw, die kun je toch niet ontslaan? Tip: Realiseer je dat reorganiseren inclusief ontslagen soms nodig is om de zaak weer winstgevend te krijgen. Sterker nog: het is dom om geen werknemers te ontslaan wanneer de zaken er slecht voor staan. Immers, als je failliet gaat zijn alle werknemers hun baan kwijt.

Arbeidsongeschiktheid en andere rampen

Naast een faillissement, is dit één van de verschrikkelijkste dingen die je als ondernemer kan overkomen: arbeidsongeschikt worden. Je kunt niets meer. Niet alleen persoonlijk vervelend, maar ook voor het bedrijf. Zeker wanneer het een eenmanszaak betreft is het moeilijk de werkzaamheden nog uitgevoerd te krijgen. Andere rampen als brand en diefstal zijn bij kleine bedrijven eveneens vaak de oorzaak van een faillissement. Tip: Verzeker jezelf en je bedrijf. Verzekeringen zijn duur, zitten vol clausules en voorwaarden en zijn ingewikkeld om af te sluiten. Allemaal waar. En toch moet je voorbereid zijn op het ergste. Alleen zo voorkom je dat je na een brand of twee maanden ziekte faillissement moet aanvragen. Let wel, je hoeft je niet te verzekeren, mits je voldoende vermogen achter de hand hebt om een enorme dergelijke financiële klap op te vangen. Er is haast geen ondernemer die dat heeft. Meer lezen? 

Zie onze website voor meer informatie