Zelfroosteren: werknemers bepalen eigen werktijd

Zelfroosteren past binnen het nieuwe werken. Bij beroepen waar thuiswerken niet of weinig mogelijk is, kun je werknemers flexibiliteit bieden door ze zelf het rooster te laten opstellen. Deze tips helpen bij het opzetten.
Medewerkers eisen steeds meer flexibiliteit. Om files te omzeilen of om gewoon een betere balans tussen werk en privé te vinden. Daarom is het nieuwe werken in het leven geroepen. Daarin wordt thuiswerken veel gestimuleerd, maar dat is niet in iedere bedrijfstak mogelijk. Zelfroosteren vaak wel. In Scandinavische landen is zelfroosteren al lang een succesvolle methode om werknemers tevreden te houden én het inroosteren van werknemers gemakkelijker te maken. Het invoeren van individueel roosteren betekent dat je als ondernemer niet meer constant al je werknemers in de gaten kunt houden. Want je zult de openingstijden van je bedrijf moeten vergroten. Meest ideaal is om de kantoordeuren om zes uur 's ochtends open te gooien en ze pas tegen tien uur 's avonds weer op slot te doen. Dan komt zelfroosteren pas echt goed tot zijn recht, ook bij die kantoorbaan. Voorwaarden om zelfroosteren in te voeren zijn:
  • Geen negen tot vijf cultuur
  • Goede arbeidsverhoudingen en een open cultuur
  • Minimaal 15 medewerkers
  • Arbeidsvoorwaarden moeten ruimte bieden aan zelfroosteren
  • Technische hulpmiddelen
  • Voldoende tijd en budget

Aan de slag met zelfroosteren

Voldoet jouw onderneming aan bovenstaande voorwaarden? Dan kun je deze checklist volgen om tot zelfroosteren over te gaan.
  1. Werkaanbod analyseren
  2. Wensen werknemers verzamelen
  3. Inventarisatie roosterwensen
  4. Mismatches wegwerken
  5. Evaluatie

1. Werkaanbod analyseren

Welke werkzaamheden zijn er allemaal? En wat moet er op welke dag minimaal gedaan worden? Aan de hand daarvan kun je de minimale en maximale bezettingseisen vaststellen. Houd er rekening mee dat op dagen van minimale bezetting dus enkel het hoognodige wordt gedaan, maar de extra taken kunnen vervolgens worden opgepakt tijdens dagen waarop de bezetting maximaal is. Deze bezettingseisen vertaal je naar een aantal tijdsblokken per dag, week of maand.

2. Wensen werknemers verzamelen

Wat wil je personeel? Je kunt de wensen van medewerkers op verschillende manieren verzamelen. Realiseer je wel dat de roosterpuzzel complexer wordt, naarmate je werknemers meer vrijheid geeft om hun tijden te kiezen. Mogelijkheden om de wensen te inventariseren zijn:
  • Bloktijden bepalen waar iedereen zich op kan inschrijven
  • Werknemers zelf de begin- en eindtijd laten opgeven
  • Medewerkers laten aangeven wanneer ze niet willen werken

3. Inventarisatie roosterwensen

Je hebt als het goed is nu alle benodigde informatie; je weet wanneer iedereen wil werken en je weet hoeveel mensen je wanneer nodig hebt. Tijd dus om te inventariseren en deze twee onderdelen met elkaar te vergelijken. De kans dat er op geen enkele dag te veel of juist te weinig mensen staan ingeschreven is erg klein. Na de inventarisatie zit je dus met een aantal mismatches.

4. Mismatches wegwerken

Deze mismatches moeten weggewerkt worden alvorens het definitieve rooster kan worden opgesteld. Daarvoor zijn eigenlijk twee opties mogelijk: Zelforganisatie In dit geval stuur je de ´mismatches´ terug de groep in laat je ze het zelf oplossen. In praktijk zullen een aantal werknemers hun voorkeuren aanpassen. Om dat te stimuleren en in goede banen te leiden kun je er een puntensysteem aanhangen. Deze werkwijze is vooral haalbaar in kleine organisaties. Geautomatiseerd roosteren Andere mogelijkheid is om software de ideale oplossing te laten uitstippelen. Het systeem houdt rekening met de bezettingseisen en de wensen van de medewerkers. Dit is de meest voor de hand liggende methode voor grote bedrijven.

5. Evaluatie

Het definitieve werkrooster kan nu worden verspreid. Wijzigingen zijn nu niet meer mogelijk, behalve als collega´s onderling ruilafspraken maken. Wat nu nog rest is om na een paar maanden de balans op te maken. Evalueer hoe het systeem werkt en waar jij en je werknemers tegenaan lopen. Is dit de beste methode of moet er iets veranderd worden? Uiteindelijk leidt dit systeem tot meer tevredenheid onder de werknemers. Meer lezen over zelfroosteren?

Zie onze website voor meer informatie